Owczarek niemiecki zyskał sławę głównie ze względu na swoją szeroką reprezentację w popkulturze. Na polskim podwórku znany jest przede wszystkim jako Szarik z kultowego serialu „Czterej pancerni i pies” oraz tytułowy bohater „Przygód psa Cywila”. Rasa zapisała się jednak na mrocznych kartach historii, ponieważ była wykorzystywana przez elitarną formację nazistowską – SS. Niezależnie od tego, z której strony patrzymy, wilczur jawi się nam jako zwierzę o niemal ludzkiej inteligencji i sprycie. A jak jest w rzeczywistości? Dowiedz się więcej o owczarkach niemieckich!

Owczarek niemiecki – opis wyglądu

Rasa ta pierwotnie była nieco podobna do wilka. Stąd określenie, które przylgnęło do niego już na dobre – wilczur. Pies tej rasy jest średniej wielkości, a jego sylwetka powinna być harmonijnie zbudowana. Klatka piersiowa jest głęboka, grzbiet wydłużony, a zad – spadzisty. Głowa ma wielkość proporcjonalną do ciała, a uszy są stojące i spiczaste. 

Zobacz też:
Najdroższy pies na świecie – sprawdź, jakie rasy kosztują najwięcej

Wysokość w kłębie u suk wynosi od 55 do 60 centymetrów. Samce są nieco wyższe i mierzą od 60 do 65 centymetrów. Idealna masa ciała powinna zamykać się w granicy od 22 do 40 kilogramów w zależności od płci i cech osobniczych. 

Owłosienie owczarka niemieckiego

Szata zawsze jest dwuwarstwowa. Włos okrywowy powinien być prosty i dłuższy od podszerstka, który jest gęsty i obfity. Obecnie owczarki niemieckie występują w dwóch typach owłosienia. Przez wiele lat kwestia to była zresztą kością niezgody pomiędzy hodowcami a FCI, według której kryteria wzorca spełniał jedynie owczarek niemiecki krótkowłosy. W końcu Federacja uznała także długowłosą odmianę. 

Owczarek niemiecki krótkowłosy

Krótkowłosy owczarek niemiecki (stockhaar) ma twardy i przylegający włos okrywowy. Całkiem krótka sierść występuje wyłącznie na głowie i przodzie kończyn. Dłuższy jest na udach, gdzie tworzy portki, a także na szyi oraz tylnej stronie przednich kończyn. 

Owczarek niemiecki długowłosy

Owczarek niemiecki długowłosy (langstockhaar) różni się przede wszystkim włosem okrywowym, który jest u niego dużo dłuższy. Jest on także dużo bardziej miękki niż u odmiany krótkowłosej i nie powinien przylegać do ciała. Langstockhaara wyróżnia majestatyczna kryza, pięknie owłosiony ogon oraz dłuższe włosy z tyłu uszu. 

Umaszczenie owczarka niemieckiego

Wzorzec owczarka niemieckiego dopuszcza następujące typy umaszczenia: 

  • czarne z czerwonawym podpalaniem;
  • czarne z płowym podpalaniem;
  • czarne z żółtym podpalaniem;
  • jednolicie czarne;
  • czaprakowe;
  • śniade;
  • szare.

Mniej pożądane i niezgodne ze wzorcem cechy wilczura

Dopuszczalne jest niewielkie białe znaczenie w okolicach piersi. Na wystawach niechętnym okiem patrzy się także na jaśniejszą sierść po wewnętrznej stronie nóg. Niepożądane, ale dopuszczalne cechy to również jasne oczy, ruda końcówka ogona oraz jasny nos i brak maski. Zdecydowanie niedopuszczalna jest biała maść. Wprawdzie kiedyś w miotach przychodziły na świat białe osobniki, które jednak stały się z czasem podstawą do stworzenia nowej rasy – białego owczarka szwajcarskiego. 

Owczarek niemiecki – charakter

Wzorcowo ma być to pies, którego cechuje wszechstronność i duża inteligencja. Dodatkowo powinien on być odważny, nieustępliwy i zrównoważony. To właśnie siła, spokój i opanowanie w połączeniu z dużą mądrością sprawiły, że psy tej rasy stały się tak popularne niemal na całym świecie. Niestety, o ile tej mądrości nie można tym czworonogom odmówić, o tyle o opanowanie i odwagę jest obecnie w rasie naprawdę trudno. 

Zobacz też:
Pies faraona – starożytna rasa o niecodziennym wyglądzie i doskonałych zdolnościach łowieckich

Mniej pozytywne cechy owczarków niemieckich 

Jest to pies, u którego bardzo często trzeba walczyć z cechami takimi, jak lękliwość i wynikająca z niej agresja w stosunku do ludzi i innych psów. Miłośnicy rasy często zwracają uwagę na to, że teksty psychologiczne, które przechodzą psy przeznaczone do rozrodu, nie są wystarczające. Właśnie dlatego owczarki niemieckie bywają zbyt wrażliwe i niepewne siebie. 

Owczarki niemieckie jako psy aktywne i towarzyskie

Jak większość owczarków, potrzebują one wiele ruchu. Świetnie sprawdzają się u aktywnych właścicieli, którzy lubią spędzać z psem czas na zewnątrz. Często jednak brak pewności siebie u psa staje na przeszkodzie rozwijającej wspólnej aktywności.

Owczarek niemiecki z założenia jest doskonałym stróżem. W żadnym wypadku nie nadaje się jednak do kojca. Potrzebuje stałej obecności swojego przewodnika i cierpi, kiedy jest wyłączany z codziennego życia rodziny. 

Owczarek niemiecki – ile żyje i na co choruje?

Większość owczarków i psów pasterskich wyróżnia się dosyć dobrym zdrowiem. Onki bardzo długo słynęły z doskonałego zdrowia, jednak ostatnie lata zdecydowanie zweryfikowały ten pogląd. Odpowiedzialnością za to obarcza się prace hodowlane, które skupiały się przede wszystkim na zabiegach kątowania i ciągłym obniżaniu linii grzbietu w okolicach zada. Do tego należy dodać stopniowe wydłużenie tylnych kończyn. Osobniki, które zdobywają najwyższe noty na wystawach, wyglądają dobrze i nie mają problemów z poruszaniem się. Niestety, większość owczarków niemieckich nie ma już takiego szczęścia. 

Problemy zdrowotne owczarków niemieckich

Choroby, które najczęściej trapią rasę, dotyczą aparatu ruchu. Owczarkom niemieckim często dolega dysplazja stawów biodrowych i łokciowych. Pojawiają się problemy z nadgarstkami i różnego rodzaju schorzenia kręgosłupa. Fora i grupy w social mediach poświęcone rasie są pełne wypowiedzi rozżalonych opiekunów. Pies miał być sprawnym i aktywnym sportowcem, a w stosunkowo młodym wieku ma problemy z poruszaniem się. 

Zobacz też:
Szpic wilczy – wszystko, co musisz wiedzieć o rasie tych psów pierwotnych

W rasie zdarzają się także alergie pokarmowe i problemy z trawieniem. Problemem jest jednak układ kostny owczarków niemieckich, który często sprawia, że stosunkowo młode zwierzęta wyglądają na bardzo stare i schorowane. Jeżeli zdecydujesz się na psa tej rasy, bardzo ostrożnie wybieraj hodowlę i dokładnie sprawdzaj, na jakie choroby zapadali rodzice szczeniaka. 

Owczarek niemiecki – pielęgnacja

Pielęgnacja zależna jest w dużej mierze od tego z jakim typem szaty mamy do czynienia. Rasa długowłosa powinna być wyczesywana raz w tygodniu. U krótkowłosych osobników można robić to rzadziej, a pielęgnację wzmagać w okresie linienia. 

Warto wspomnieć, że psy tej rasy dosyć intensywnie linieją. U niewykastrowanych suczek zmiana sierści może pojawić się tuż przed cieczką. Psy, które dużą część życia spędzają na dworze, obficie linieją dwa razy w roku. W tym czasie konieczne jest częste szczotkowanie. 

Owczarek niemiecki – szczeniaki i hodowla

Hodowcy owczarków niemieckich od dłuższego czasu robią wszystko, aby naprawić dawne błędy i wyeliminować częste w rasie problemy z układem ruchu. Niestety, jak na razie nic nie wskazuje na to, aby wysiłki miały zakończyć się sukcesem. Właśnie dlatego najlepsze, co możesz zrobić, to bardzo dokładne przemyślenie tego, czy taki pies będzie odpowiedni dla ciebie. 

Jak znaleźć sprawdzoną hodowlę owczarków niemieckich?

Jeżeli tak, w celu znalezienia wiarygodnej hodowli skontaktuj się z miłośnikami rasy. Znajdziesz ich na forach internetowych i grupach w social mediach. Dobrym pomysłem może być także telefon do lokalnego oddziału ZKwP. Możesz zapytać okoliczne hodowle. Wybór zawsze warto jednak potwierdzić u osób, które znają środowisko hodowców. 

Owczarek niemiecki – cena

Tak jak w przypadku każdej rasy, cena za szczeniaka uzależniona jest od indywidualnej decyzji hodowcy, który ustala ją na podstawie określonych kryteriów. Zazwyczaj za pieska tej rasy trzeba zapłacić od 2 do 4 tysięcy złotych. 

Zobacz też:
Niedoczynność tarczycy u psa – czy można ją wyleczyć?

Pamiętaj, żeby w żadnym wypadku nie kupować szczeniaka z niepewnego źródła. Ryzykujesz wtedy kupno psa, który obarczony jest chorobami genetycznymi i bardzo złą budową kośćca. 

Pies owczarek niemiecki – historia rasy

Praca w służbach mundurowych oraz powszechne skojarzenia z wojskiem i policją sprawiają, że wiele osób bierze owczarka niemieckiego za psa obronnego i stróżującego. Tymczasem został on wyhodowany przez wszystkim do roli pasterza. Przez hodowców cenione były przede wszystkim cechy użytkowe tych psów. Właśnie dlatego w początkach swojego istnienia rasa miała bardzo zróżnicowany eksterier. 

Dopiero na początku XIX wieku rozpoczęły się prace hodowlane nad ujednoliceniem wyglądu tych owczarków. W pracach nad wzorcem służyły hodowcom przede wszystkim psy z terenów Wirtembergii. 

HORAND von Grafrath, czyli wzorcowy owczarek niemiecki

W roku 1899 Artur Mayer i rotmistrz Max von Stephanitz rozpoczęli pracę nad stworzeniem, które miałoby służyć propagowaniu hodowli owczarków niemieckich. Numerem jeden w pierwszej księdze hodowlanej został pies HORAND von Grafrath. 

Zwierzak ten został swoistym typem idealnym, do którego dążyli ówcześni hodowcy. Stał się reproduktorem, który przekazywał kolejnym pokoleniom swoje najlepsze geny. Z czasem znaleziono także suczki o pożądanych cechach i hodowla cieszyła się coraz większą popularnością. HORAND von Grafrath jest przodkiem niemal wszystkich współczesnych owczarków niemieckich. 

ROLAND von Starkenburg, czyli kolejny przodek wilczurów

Tak jak w przypadku większości ras, w początkach jej istnienia wykorzystywano inbred. Decyzje hodowlane były jednak bardzo rygorystyczne, dlatego rozmnażano wyłącznie te psy, które reprezentowały pożądane cechy. Za najważniejszego reproduktora uznaje się do dzisiaj ROLANDA von Starkenburga, którego krew płynie dzisiaj w żyłach wszystkich owczarków niemieckich. 

KLODO von Boxberg, czyli wzór eksterieru

Z czasem jednak zarówno sylwetka psa, jak i cechy jego charakteru zaczęły znacznie odbiegać od pożądanego wzorca. W 1925 roku we Frankfurcie nad Menem odbyła się wystawa, którą wygrał KLODO von Boxberg. Pies ten różnił się nieco od propagowanego wówczas wzorca. Pies ten był nieco niższy i miał mocno kątowane kończyny. To właśnie w tym momencie uznano, że KLODO jest psem, w którego kierunku powinna dążyć hodowla. HORAND von Grafrath stanowił idealny wzorzec cech użytkowych, KLODO zaś był wzorem eksterieru, w którego kierunku zdecydowano się prowadzić działania hodowlane. 

Zobacz też:
Łapa psa bez tajemnic – jak wygląda i jak się o nią troszczyć?

Współczesny wzorzec owczarka niemieckiego

W ciągu ostatnich stu lat wzorzec rasy zmieniał się wielokrotnie. Od 2011 roku obowiązuje taki, który uznaje odmianę długowłosą owczarka niemieckiego jako pełnoprawnie rasową. Do tego momentu wszystkie psy w miotach, które rodziły się z długą sierścią, były uznawane za wadliwe. Dostawały rodowody, jednak nie miały szansy na wysokie noty na wystawach. Obecnie obydwa warianty rasy pokazywane są na wystawach oddzielnie. Nie można także ich ze sobą krzyżować. 

Wilczur – pies rozsławiony w Polsce przez seriale

Do naszego kraju pierwsze owczarki niemieckie trafiły jeszcze przed II wojną światową. Były to jednak częściej psy w typie niż prawidłowi przedstawiciele rasy. Pierwsze hodowle FCI zaczęły pojawiać się dopiero w latach sześćdziesiątych XX wieku. Popularność rasy poszybowała w górę na przełomie lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych. Wówczas rekordy oglądalności bił serial „Czterej pancerni i pies”, którego tytułowym bohaterem był owczarek niemiecki – Szarik. 

Owczarki niemieckie współcześnie

Obecnie psy, które opisujemy, wciąż są dosyć popularne i nadal bardzo rozpoznawalne. Ze względu na powszechne w rasie spore problemy z kończynami i kręgosłupem, coraz więcej osób decyduje się raczej na zakup owczarka staroniemieckiego. Ta rasa ciągle jednak nie jest oficjalnie uznana przez FCI. 

Owczarki niemieckie – dla kogo?

Tak jak wszystkie owczarki, także onek będzie doskonałym psem dla osoby, która jest aktywna i chce pracować z psem. U owczarków niemieckich bardzo często zdarza się nadwrażliwość, lękliwość a nawet histeria. Bardzo ważne jest więc to, aby psa od szczeniaka prawidłowo socjalizować i oswajać z sytuacjami, które mogą spotkać go w przyszłości. Powinien być to kontakt z innymi psami, ale także spacery po mieście, jazda środkami komunikacji czy poznawanie nowych osób. 

Co zrobić, gdy owczarek niemiecki szczeka zbyt głośno?

Z natury są to dobrzy stróże. Warto pamiętać, że jest to pies dosyć szczekliwy. Bardzo często ta skłonność do głośnego szczekania (nie tylko na własnym podwórku, lecz także na spacerach) brana jest za chęć ochrony swojego pana. Niestety, u owczarków niemieckich bywa to po prostu objawem lęku i braku pewności siebie. Nadmierną jazgotliwość u onka trzeba koniecznie przepracować, najlepiej z behawiorystą. 

Zobacz też:
Owczarek szkocki krótkowłosy – wszechstronny pies o niezwykłej urodzie

Dla kogo owczarki niemieckie nie będą dobrym towarzyszem?

Osoby starsze i bardzo zapracowane raczej nie powinny kupować sobie tego psa, ponieważ wymaga on stałej opieki i uwagi. Bardzo istotne jest szkolenie z posłuszeństwa oraz odpowiednia socjalizacja. Owczarki niemieckie słyną z dużej inteligencji. Wiele osób jednak błędnie utożsamia ją z brakiem konieczności pracy z psem. Nawet najmądrzejszy zwierzak musi poznać zasady panujące w domu i nauczyć się ich przestrzegać. Konieczne jest także szkolenie z posłuszeństwa, podczas którego nauczysz się komunikować psu to, czego od niego oczekujesz.

Na koniec warto także wspomnieć, że jest to jedna z najbardziej intensywnie liniejących ras. Przed zakupem musisz koniecznie nastawić się na regularne wyczesywanie, które nie zawsze daje wymierne efekty. 

Owczarek niemiecki – ciekawostki

W latach dwudziestych XX wieku w Hollywood karierę robił pies Rin Tin Tin. Zwierzak został zabrany przez amerykańskiego żołnierza z jednego z poniemieckich bunkrów pod koniec II wojny światowej. Owczarki niemieckie to legendarna rasa, która do dzisiaj odczuwa skutki nie do końca udanych eksperymentów kynologicznych. Na szczęście, współcześni hodowcy FCI robią wiele, aby odwrócić stare błędy. Jest to jednak proces, który jeszcze trochę potrwa. Jeśli jesteś osobą, która może poświęcić psu dużo uwagi, możesz zastanowić się nad kupnem wilczura.