Collie – co to za rasa? Wyjaśniamy nazwę i pochodzenie

Collie, czyli owczarek szkocki, jest psem pasterskim pochodzącym z Wielkiej Brytanii, cenionym za kontaktowość, chęć współpracy i elegancką sylwetkę. Najczęściej nazwą „collie” określa się owczarka szkockiego długowłosego, znanego także jako rough collie. Istnieje również odmiana krótkowłosa, czyli smooth collie.
Pochodzenie nazwy nie jest całkowicie rozstrzygnięte. Jedna z popularnych teorii wiąże ją z owcami colley hodowanymi w Szkocji, których psy miały pilnować. Pierwsze wzmianki o psach podobnych do dzisiejszych collie pochodzą z okolic XVI wieku. Rozwój rasy przyspieszył w XIX wieku, między innymi dzięki krzyżowaniu lokalnych psów pasterskich z seterami i innymi rasami brytyjskimi. Owczarki szkockie pokazano na wystawie w Birmingham w 1860 roku, a do Polski rasa trafiła w 1924 roku.
Według wzorca FCI owczarek szkocki długowłosy należy do grupy 1, sekcji 1, czyli psów pasterskich. Próby pracy nie są wymagane. Wzorzec opisuje collie jako psa o dużej urodzie, którego budowa ma wskazywać na siłę i aktywność, bez wrażenia ociężałości. Owczarek szkocki długowłosy ma numer wzorca FCI 156. Obowiązujący wzorzec został opublikowany 8 października 2012 roku, a polska wersja wzorca datowana jest na 24 listopada 2012 roku. Polski tekst wzorca jest dostępny także na stronie Związku Kynologicznego w Polsce: FCI nr 156, owczarek szkocki długowłosy. [1]
| Podstawowe informacje o collie | Dane |
|---|---|
| Wysokość w kłębie | Samice: 51-56 cm, samce: 56-61 cm |
| Masa ciała | Samice: 18-25 kg, samce: 20-29 kg |
| Długość życia | 14-16 lat |
| Grupa FCI | Grupa 1, sekcja 1, psy pasterskie, wzorzec FCI nr 156 [1] |
| Odmiany okrywy | Długowłosa i krótkowłosa |
| Umaszczenie | Śniade, śniade z białym, trójbarwne, blue merle |
| Usposobienie | Przyjazne, pogodne, zgodne, spokojne wobec rodziny i aktywne |
Collie długowłosy – charakterystyka i wygląd

Collie długowłosy ma obfitą szatę, wydłużoną głowę i półstojące uszy z załamanymi końcówkami. Włos okrywowy powinien być prosty, gęsty i dość szorstki, natomiast podszerstek jest miękki oraz bardzo obfity. Szczególnie efektownie wyglądają kryza na szyi, frędzle na kończynach i mocno owłosiony ogon. [1]
We wzorcu dopuszczono trzy zasadnicze odmiany maści. Śniada obejmuje odcienie od jasnego złota po intensywnie mahoniowy, zwykle z białymi znaczeniami. Tricolor to przede wszystkim czerń z intensywnym podpalaniem i bielą. Blue merle ma srebrzystoniebieskie tło z czarnym marmurkowaniem, często z podpalaniem. Psy blue merle mogą mieć oczy niebieskie, częściowo niebieskie albo różnobarwne. [1]
W popkulturze najbardziej rozpoznawalna jest maść śniada z białym, ponieważ taki wygląd miała filmowa Lassie. Warto pamiętać, że rozpoznawalny wizerunek bohaterki nie stanowi pełnego obrazu rasy. Collie może mieć także maść trójbarwną lub blue merle, zachowując te same podstawowe cechy użytkowe i temperament.
Collie krótkowłosy – czy to dobry pies do domu?
Collie krótkowłosy może dobrze odnaleźć się w domu, jeśli codziennie ma zapewniony kontakt z opiekunem, spacery i zadania angażujące umysł. Odmiana smooth collie jest wyraźnie rzadsza od długowłosej, lecz pod względem wielkości, sylwetki i pochodzenia pozostaje odmianą owczarka szkockiego.
Jej sierść jest krótka, gęsta i przylegająca, z wyraźnym podszerstkiem. W dotyku może przypominać szatę dalmatyńczyka, choć jest bardziej dwuwarstwowa. Krótszy włos oznacza mniej pracy przy rozczesywaniu kryzy czy frędzli, ale pies nadal linieje i wymaga regularnego szczotkowania.
W codziennym życiu różnica energii między odmianami nie powinna być oceniana wyłącznie po długości włosa. Długowłosy collie bywa przez obfitą szatę odbierany jako bardziej stateczny, a krótkowłosy jako żywszy. To praktyczne wrażenie, nie reguła rasowa. Temperament konkretnego psa zależy od linii hodowlanej, socjalizacji, wieku i prowadzenia. Obie odmiany potrzebują aktywności dopasowanej do kondycji psa.
Owczarek szkocki miniatura – czy istnieje mniejsza wersja collie?
Nie istnieje uznana miniaturowa odmiana owczarka szkockiego collie. Dorosły samiec osiąga maksymalnie 61 cm w kłębie, a suka do 56 cm, przy masie ciała mieszczącej się zwykle w przedziale 18-29 kg.
Mit o „mini collie” wynika najczęściej z mylenia collie z owczarkiem szetlandzkim, czyli sheltie. Sheltie jest odrębną rasą, a nie pomniejszoną odmianą collie. Dorasta maksymalnie do około 40 cm i waży do 10 kg. Przed zakupem warto sprawdzić opis rasy, wzorzec oraz dokumenty miotu. Pomocne będzie opracowanie Owczarek szetlandzki – cena, żywienie, charakter, opis rasy.
Ogłoszenie o „miniaturowym collie” powinno skłonić do ostrożności. Może dotyczyć sheltie, mieszańca albo psa celowo selekcjonowanego na rozmiar poza standardem rasy.
Collie a border collie – najważniejsze różnice

Collie i border collie nie są tą samą rasą, choć obie wywodzą się z brytyjskiej tradycji pasterskiej. Owczarek szkocki długowłosy jest większy, bardziej efektowny wizualnie i zwykle spokojniejszy w domowej rutynie. Border collie to rasa ukierunkowana na intensywną pracę ze stadem, bardzo szybką reakcję na przewodnika i wysoką potrzebę zadań. FCI klasyfikuje border collie również w grupie 1, lecz jako odrębną rasę pod numerem wzorca 297. [2]
| Cecha | Collie, owczarek szkocki | Border collie |
|---|---|---|
| Wysokość | Samice 51-56 cm, samce 56-61 cm [1] | Wzorzec wskazuje orientacyjnie 53 cm dla samca, suki są nieco niższe [2] |
| Budowa | Elegancka, z długą głową i obfitą lub krótką szatą | Sportowa, nastawiona na wydajność w pracy [2] |
| Główne predyspozycje | Pies rodzinny, pasterski, szkoleniowy | Praca pasterska, sporty, trening zaawansowany |
| Codzienna aktywność | Regularne, długie spacery, zabawa, nauka komend, agility i frisbee | Duża potrzeba wysiłku fizycznego i pracy umysłowej |
| Pielęgnacja | Duża przy odmianie długowłosej, umiarkowana przy krótkowłosej | Zależna od typu szaty, zwykle prostsza niż u rough collie |
| Relacja z opiekunem | Silne przywiązanie, wrażliwość na atmosferę domu | Silna koncentracja na przewodniku i zadaniu |
Jakie są minusy border collie i czy border collie lubi się przytulać?
Największym wyzwaniem przy border collie jest jego potrzeba regularnej pracy, której nie zastąpi samo wypuszczenie psa do ogrodu. Rasa była selekcjonowana do kontrolowania stada poprzez ruch, obserwację i błyskawiczne reagowanie na sygnały przewodnika. FCI opisuje border collie jako psa wytrzymałego, chętnego do pracy i bardzo podatnego na szkolenie. [2]
W praktyce opiekunowie często wybierają border collie z myślą o inteligentnym psie rodzinnym, a później mierzą się z nadmiernym pobudzeniem, gonieniem poruszających się obiektów lub trudnością w odpoczynku. To rozchodzenie się oczekiwań z użytkowym przeznaczeniem rasy. Oficjalny wzorzec akcentuje zdolność do pracy, a codzienna praktyka pokazuje, że pies bez odpowiedniego planu aktywności może być trudny w prowadzeniu. [2]
Border collie może lubić bliskość i przytulanie, lecz nie jest to cecha gwarantowana przez rasę. Część psów chętnie odpoczywa obok człowieka i szuka dotyku, inne wolą kontakt przez wspólne działanie, trening albo zabawę. Warto respektować sygnały psa: odchodzenie, odwracanie głowy, oblizywanie nosa lub sztywnienie ciała oznaczają, że dotyk w danym momencie nie jest mile widziany.
Owczarek collie i jego usposobienie

Collie jest psem mocno nastawionym na rodzinę, łagodnym w prawidłowo prowadzonej relacji i chętnym do współpracy. Zwykle ma pogodne, zgodne usposobienie, dlatego może być dobrym psem towarzyszącym dla całej rodziny. Potrafi aktywnie uczestniczyć w życiu domowników, a jednocześnie, przy zapewnieniu ruchu i zajęcia, spokojnie odpoczywać blisko ludzi. Utrwalony przez Lassie obraz wiernego psa ma pewne podstawy w cechach rasy, ponieważ owczarki szkockie zazwyczaj silnie przywiązują się do opiekunów. Wierność, odwaga i wytrwałość przypisywane Lassie nie są jednak obietnicą, że każdy collie pokona setki kilometrów, aby odnaleźć właściciela. Historia Lassie odwołuje się raczej do realnej skłonności rasy do silnej więzi z rodziną, uważności na człowieka oraz gotowości do współpracy mimo trudności.
Pytanie, czy collie rzeczywiście byłby zdolny przemierzać ogromne odległości w poszukiwaniu opiekuna, nie ma jednej odpowiedzi. Pies może próbować wrócić do znanego miejsca lub podążać za zapachem, ale powodzenie zależy od jego doświadczeń, orientacji w terenie, warunków, stresu i wielu zagrożeń po drodze. Nie należy sprawdzać tej „lassieowej” wierności w praktyce. Bezpieczeństwo zapewniają adresatka przy obroży, mikroczip z aktualnymi danymi oraz pilnowanie psa podczas spacerów i podróży.
Wzorzec FCI wymaga, aby collie był przyjacielski, bez śladu nerwowości lub agresji. [1] Z perspektywy praktycznej oznacza to potrzebę konsekwentnej socjalizacji od wieku szczenięcego. Pies może zachowywać dystans wobec obcych, co samo w sobie nie oznacza problemu. Niepokojące są utrwalony lęk, gwałtowne wycofywanie się albo reakcje obronne.
Collie wyróżnia się inteligencją, bardzo szybkim uczeniem się i dużą wrażliwością na sposób pracy z człowiekiem. Psy tej rasy szczególnie lubią zabawy stymulujące rozwój: wyszukiwanie ukrytych smakołyków, proste zadania węchowe, naukę nazw zabawek, tory przeszkód dostosowane do wieku oraz ćwiczenia wymagające rozwiązywania problemów. Taka aktywność nie zastępuje spaceru, ale pomaga zaspokoić potrzebę pracy umysłowej.
Collie źle znosi długotrwałą izolację. Nie powinien mieszkać stale w kojcu ani pełnić wyłącznie funkcji psa ogrodowego. Ogród ułatwia organizację dnia, ale nie zastępuje spacerów, nauki i kontaktu społecznego. Rasa szczególnie dobrze czuje się na dużych, otwartych terenach, gdzie może swobodnie się poruszać i eksplorować otoczenie pod opieką człowieka. Dom z dużym, bezpiecznie ogrodzonym ogrodem będzie dla collie bardzo dobrym środowiskiem, pod warunkiem że pies nadal uczestniczy w życiu rodziny i ma zapewniane regularne wyjścia poza posesję.
Czy owczarek szkocki collie wymaga dużo ruchu?
Collie potrzebuje codziennego ruchu oraz zajęć rozwijających koncentrację, lecz zwykle nie ma tak skrajnych wymagań treningowych jak border collie. Podstawę jego dobrostanu stanowią regularne, długie spacery, pozwalające spokojnie węszyć i poznawać otoczenie. Dla dorosłego psa dobrze sprawdzają się także spokojny marsz, nauka posłuszeństwa, tropienie użytkowe, rekreacyjne agility oraz konkursy frisbee prowadzone z uwzględnieniem zdrowia i wieku psa.
Najlepszy plan aktywności uwzględnia wiek, zdrowie i temperament. Szczenięciu nie należy narzucać długich treningów obciążających stawy, a senior potrzebuje spokojniejszego tempa. Aktywność warto przeplatać ćwiczeniami wyciszającymi, takimi jak szukanie smakołyków, nauka odpoczynku na macie czy praca węchowa.
Jak rozpoznać stres u collie i wspierać jego dobrostan?
Stres u collie może objawiać się wycofaniem, nadmiernym szczekaniem, dyszeniem bez związku z temperaturą, drapaniem się albo trudnością z odpoczynkiem. Psy tej rasy często mocno reagują na napięcie w domu i chaotyczne szkolenie, dlatego profilaktyka psychiczna powinna być elementem codziennej opieki.
Podstawą jest przewidywalny rytm dnia. Pies powinien mieć własne spokojne miejsce, możliwość snu bez zaczepiania oraz trening oparty na nagradzaniu pożądanych zachowań. Wprowadzaj nowe osoby, psy i miejsca stopniowo. Przy uporczywych objawach lęku potrzebna jest konsultacja z lekarzem weterynarii, a po wykluczeniu przyczyn zdrowotnych także z doświadczonym behawiorystą.
Jakiej pielęgnacji wymaga pies collie?
Collie długowłosy wymaga regularnego, najlepiej codziennego rozczesywania, ponieważ jego podszerstek i długie włosy za uszami, na portkach oraz pod pachami łatwo tworzą kołtuny. Codzienna pielęgnacja jest szczególnie istotna w okresie linienia, gdy ilość martwego podszerstka wyraźnie wzrasta.
Do pielęgnacji przydają się szczotka pudlówka, grzebień o dłuższych zębach oraz narzędzie do delikatnego usuwania martwego podszerstka. Sierści nie należy wyrywać ani czesać na sucho, jeśli jest mocno splątana. W takim przypadku rozsądniej użyć preparatu ułatwiającego rozczesywanie lub skorzystać z pomocy groomera.
Kąpiel collie można planować mniej więcej raz na pół roku, a dodatkowo wtedy, gdy pies jest wyraźnie zabrudzony albo wymaga tego stan skóry i szaty. Częstotliwość warto dostosować do trybu życia konkretnego psa oraz zaleceń lekarza weterynarii przy problemach dermatologicznych. Po spacerach warto kontrolować łapy, uszy oraz okolice oczu. Załamane uszy wymagają regularnego oglądania, zwłaszcza po kąpieli i deszczu.
Żywienie collie – jak należy karmić psa?
Dietę collie dobiera się do wieku, masy ciała, aktywności, kondycji i stanu zdrowia psa. Podstawą może być pełnoporcjowa karma dopasowana do etapu życia albo prawidłowo zbilansowana dieta przygotowywana pod nadzorem specjalisty.
U collie warto pamiętać o delikatnym układzie pokarmowym. Karma pozbawiona odpowiednich składników odżywczych, gwałtowne zmiany diety, nadmiar przypadkowych przysmaków lub źle zbilansowane domowe posiłki mogą sprzyjać problemom trawiennym. Nowe pożywienie należy więc wprowadzać stopniowo, obserwując apetyt, konsystencję stolca, stan skóry i sierści oraz masę ciała psa.
Porcji nie warto ustalać wyłącznie według objętości kubka. Punkt wyjścia stanowi RER, czyli spoczynkowe zapotrzebowanie energetyczne: 70 razy masa ciała w kg do potęgi 0,75. Wynik mnoży się przez współczynnik aktywności: dla szczenięcia około 2-3, dla aktywnego dorosłego psa około 1,6, a dla psa po sterylizacji zwykle 1,2-1,4. Realną porcję w gramach należy odczytać z tabeli na opakowaniu konkretnej karmy według jej kaloryczności. Wartości są orientacyjne i wymagają potwierdzenia na opakowaniu oraz konsultacji z lekarzem weterynarii.
Wiele dorosłych psów dobrze funkcjonuje przy dwóch posiłkach dziennie. Po jedzeniu należy zapewnić czas na spokojny odpoczynek, bez intensywnego biegania i skakania. Gwałtowna aktywność po posiłku może zwiększać ryzyko skrętu żołądka i jelit, dlatego spacer oraz zabawę o większej intensywności warto zaplanować przed karmieniem albo dopiero po okresie odpoczynku.
Najczęstsze choroby collie – co musisz wiedzieć?
Owczarki szkockie długowłose są ogólnie uznawane za dość zdrową rasę, jednak, jak w każdej populacji psów rasowych, występują u nich określone predyspozycje zdrowotne. U collie szczególną uwagę zwraca się na zdrowie oczu oraz badania genetyczne przed planowaniem miotu. W dotychczasowych opisach rasy wymieniano anomalię oka collie, mikroftalmię lub anoftalmię, dysplazję stawów biodrowych oraz nadwrażliwość na niektóre leki i środki stosowane przy znieczuleniu. Każdy pies powinien być oceniany indywidualnie przez lekarza weterynarii, a decyzje hodowlane należy opierać na aktualnej dokumentacji zdrowotnej rodziców.
Anomalia oka collie, CEA, jest dziedziczną wadą rozwojową oka związaną z hipoplazją naczyniówki. Może ograniczać pole widzenia, a w cięższych przypadkach prowadzić do istotnego upośledzenia wzroku, włącznie ze ślepotą. Mikroftalmia oznacza zbyt małe gałki oczne, natomiast anoftalmia ich niewykształcenie. Badanie z 2025 roku objęło 75 psów ras predysponowanych, w tym border collie i collie długowłose. Delecję 7,8 kb w intronie 4 genu NHEJ1 wykryto u 31 psów, czyli 41,3% badanej grupy: 15 homozygot uznano za chore, a 16 heterozygot za nosicieli. Wyniku tego nie wolno traktować jako częstości CEA w samej rasie collie, ponieważ badanie nie podało osobnych danych dla każdej rasy. Test PCR pozwala jednak rozpoznać chore psy i nosicieli. [5]
Źródło [6] nie dotyczy CEA ani delecji genu NHEJ1, lecz globalnej częstości canine progressive rod-cone degeneration, czyli PRCD. PRCD jest odrębną dziedziczną chorobą siatkówki, prowadzącą do postępującego pogorszenia widzenia. Analiza 33 834 wyników testów z 82 krajów i 67 ras lub mieszanek wykazała, że częstość genotypów związanych z PRCD różniła się między populacjami w sposób statystycznie znamienny, p = 0,023. Autorzy analizowali dane zbierane przez 15 lat i wskazali, że po upowszechnieniu testów genetycznych zmniejszał się udział psów dotkniętych chorobą, choć nadal występowały homozygoty wariantu chorobowego. [6]
Schorzenia oczu najczęściej wskazuje się u psów o umaszczeniu blue merle, dlatego przy tej maści szczególnie ważne są odpowiedzialny dobór par hodowlanych i kontrola okulistyczna. Psy blue merle mogą mieć niebieskie oczy zgodnie ze wzorcem, lecz w przypadku problemów z widzeniem, nietypowego wyglądu gałki ocznej, łzawienia lub mrużenia oczu potrzebna jest szybka konsultacja okulistyczna.
Collie może wykazywać nadwrażliwość na niektóre leki oraz środki stosowane przy narkozie. Ryzyko związane z mutacją MDR1 można sprawdzić badaniem genetycznym. Warto wykonać taki test przed ewentualną operacją i zawsze poinformować lekarza weterynarii o wyniku, aby bezpiecznie dobrać leki oraz sposób znieczulenia.
Informacje zdrowotne mają charakter edukacyjny i nie zastępują badania, diagnozy ani zaleceń lekarza weterynarii.
Owczarek szkocki – szczeniak czy dorosły pies?
Szczeniak collie z odpowiedzialnej hodowli daje opiekunowi możliwość prowadzenia socjalizacji od początku, ale wymaga czasu, nauki czystości i systematycznego treningu. Dla początkującego opiekuna zwykle bezpieczniejszym wyborem będzie właśnie szczeniak z dobrej hodowli, którego historię, warunki odchowu i dokumentację zdrowotną można sprawdzić.
Dorosły pies może być dobrym wyborem, zwłaszcza dla osoby gotowej poznać jego historię oraz potrzeby. Trzeba jednak zachować ostrożność, gdy przeszłość dorosłego psa jest nieznana. Wcześniejsze zaniedbania socjalizacyjne, lęki, problemy zdrowotne lub doświadczenia związane z przemocą mogą wymagać czasu, wiedzy i wsparcia specjalisty.
Przy zakupie szczeniaka warto wybrać hodowlę zarejestrowaną w ZKwP, działającą w strukturach FCI. Należy zobaczyć warunki utrzymania, poznać matkę miotu, sprawdzić metrykę, umowę i wyniki badań rodziców. Dokumenty oraz badania obniżają ryzyko, lecz nie dają gwarancji całkowitego braku przyszłych problemów zdrowotnych albo behawioralnych.
Collie – zasady szkolenia psa tej rasy

Collie najlepiej uczy się w spokojnym, konsekwentnym treningu opartym na nagradzaniu. Rasa zwykle chętnie pracuje z człowiekiem, ale źle reaguje na krzyk, presję i kary fizyczne. Takie metody mogą pogłębiać lęk oraz osłabiać zaufanie.
W pierwszych miesiącach warto ćwiczyć przywołanie, chodzenie na luźnej smyczy, odpoczywanie w domu i spokojne mijanie bodźców. Później można rozwijać umiejętności w posłuszeństwie, noseworku, tropieniu lub rekreacyjnych sportach. Krótkie sesje po kilka minut, powtarzane regularnie, bywają skuteczniejsze niż długi trening wykonywany rzadko.
Ze względu na inteligencję i szybkie tempo uczenia się collie szczególnie dobrze reaguje na różnorodne zabawy rozwijające. Warto przeplatać naukę komend ćwiczeniami węchowymi, prostymi sztuczkami, odnajdywaniem przedmiotów oraz zadaniami uczącymi samokontroli. Dzięki temu trening nie staje się dla psa monotonnym powtarzaniem tych samych poleceń.
Cena collie – ile zapłacisz za szczeniaka?
Cena collie zależy od renomy hodowli, pochodzenia rodziców, wyników badań, odmiany włosowej i konkretnej umowy. Szczenię owczarka szkockiego collie z odpowiedzialnej hodowli kosztuje zwykle około 3000-6000 zł. Cena powinna obejmować wygląd psa, a także pracę hodowcy, opiekę nad miotem, dokumentację, badania rodziców i właściwe przygotowanie szczenięcia do nowego domu.
| Rodzaj psa | Orientacyjna cena i uwagi |
|---|---|
| Collie długowłosy z hodowli ZKwP | Około 3000-6000 zł, zależnie od pochodzenia, badań i warunków umowy |
| Collie krótkowłosy z hodowli ZKwP | Około 3000-6000 zł, przy czym dostępność miotów może być mniejsza niż u odmiany długowłosej |
| Border collie | To odrębna rasa, dlatego jej ceny nie powinny być traktowane jako punkt odniesienia dla collie |
| Ogłoszenia bez wiarygodnej dokumentacji | Skrajnie niska cena wymaga sprawdzenia pochodzenia, warunków utrzymania i stanu zdrowia psa |
Collie oferowany za kilkaset złotych może pochodzić z pseudohodowli nastawionej przede wszystkim na zysk. Takie psy mogą mieć nieudokumentowane pochodzenie, ograniczoną socjalizację oraz wady genetyczne, których ryzyko trudniej ocenić bez badań rodziców i rzetelnej dokumentacji. Niska cena zakupu może więc oznaczać wysokie późniejsze wydatki na leczenie, behawiorystę lub opiekę weterynaryjną.
Do kosztu zakupu dochodzą wyprawka, profilaktyka weterynaryjna, szkolenie, żywienie oraz pielęgnacja. Przy collie długowłosym warto uwzględnić także sprzęt do regularnego czesania lub okazjonalne usługi groomerskie.
Ciekawostki o psie Lassie – jak bardzo to prawda?
Lassie rozsławiła collie na całym świecie, ale filmowa postać była przede wszystkim kreacją literacką i ekranową. Pierwszą ekranową Lassie zagrał samiec rough collie o imieniu Pal. Charakterystyczna biała plamka na jego czole stała się elementem rozpoznawalnego wizerunku bohatera.
Duży wpływ na popularność rasy miała także królowa Wiktoria. Jej zainteresowanie owczarkami szkockimi zapoczątkowało prawdziwy trend na posiadanie collie, a rasa z psa kojarzonego głównie z pracą przy stadach stała się modnym psem towarzyszącym również wśród zamożniejszych mieszkańców Wielkiej Brytanii.
W Stanach Zjednoczonych rozwijał się nieco odmienny typ collie, zapoczątkowany przez amerykańskie psy hodowane i selekcjonowane niezależnie od brytyjskiej populacji. Z czasem utrwaliły się różnice w wyglądzie oraz preferencjach hodowlanych. Psy amerykańskie bywają większe, a amerykańskie standardy dopuszczają także odmianę białą. Europejski wzorzec FCI dla collie długowłosego takiej odmiany maści nie wymienia. [1]
Najczęściej zadawane pytania
Czy collie nadaje się do mieszkania w bloku?
Collie może mieszkać w bloku, jeśli ma codzienną porcję spacerów, zajęć umysłowych i kontaktu z rodziną. Metraż mieszkania ma mniejsze znaczenie niż jakość opieki oraz możliwość spokojnego odpoczynku.
Czy collie jest agresywny?
Prawidłowo prowadzony collie nie powinien być agresywny, ponieważ wzorzec FCI wymaga usposobienia przyjacielskiego, bez nerwowości i agresji. [1] Każdy przypadek warczenia, gryzienia lub silnego lęku wymaga oceny sytuacji przez specjalistę.
Czy collie i sheltie to ta sama rasa?
Collie i sheltie to odrębne rasy, mimo podobnego wyglądu oraz wspólnych korzeni pasterskich. Sheltie jest wyraźnie mniejszy i nie jest miniaturowym collie.
Jak często czesać collie długowłosego?
Collie długowłosego najlepiej czesać codziennie, szczególnie w okresie linienia. Najwięcej uwagi wymagają miejsca podatne na kołtuny, czyli okolice uszu, pachy, portki i ogon.
Jak często kąpać collie?
Collie można kąpać mniej więcej raz na pół roku, a także wtedy, gdy pies mocno się zabrudzi lub wymaga tego stan skóry i szaty. Do kąpieli warto używać kosmetyków przeznaczonych dla psów oraz dokładnie wysuszyć gęsty podszerstek.
Czy collie rzeczywiście wróci do właściciela z bardzo daleka jak Lassie?
Silne przywiązanie collie do rodziny może sprawić, że zagubiony pies będzie próbował odnaleźć opiekuna lub wrócić do znanego miejsca, ale nie można zakładać, że pokona bezpiecznie ogromne odległości. Wiele zależy od doświadczenia psa, terenu, stresu i zagrożeń. Najlepszą ochroną są mikroczip, adresatka oraz odpowiedzialne zabezpieczanie psa podczas spacerów.
Czy border collie jest trudniejszy od collie?
Border collie zwykle stawia większe wymagania dotyczące codziennej pracy i aktywności niż collie. Wynika to z silnego użytkowego ukierunkowania rasy na pasienie oraz współpracę z przewodnikiem. [2]
Na co choruje border collie?
U border collie opisano między innymi przypadki osteochondritis dissecans stawu barkowego, które mogą powodować ból i kulawiznę. W opisie przypadku z 2018 roku leczenie obejmowało osteochondroplastykę, usunięcie fragmentu chrząstki, farmakoterapię oraz ścisły odpoczynek, a po 10 dniach kontroli pies nie wykazywał objawów klinicznych. [4]
W rasie opisano także dziedziczny zespół uwięzionych neutrofili, TNS, związany z mutacją genu VPS13B. U 11-miesięcznego border collie stwierdzono neutropenię, nawracającą gorączkę od 3. miesiąca życia, zahamowanie wzrostu, owrzodzenia jamy ustnej i sztywność chodu. [7] W innym opisie 10-tygodniowa suka miała neutropenię, zapalenie wielostawowe oraz objawy żołądkowo-jelitowe. Mimo okresowej poprawy po prednizonie, w wieku 9 miesięcy rozwinęło się ciężkie erozyjne zapalenie wielostawowe, a pies padł mimo antybiotykoterapii. [8]
Aktualizacja: 2026-07-14
Recenzja merytoryczna: Piotr N. – lekarz weterynarii z uprawnieniami PWZ. Data przeglądu: 2026-07-14.
Źródła
- FCI, COLLIE (ROUGH), wzorzec nr 156: https://www.fci.be/nomenclature/Standards/156g01-en.pdf; polska wersja ZKwP z 24 listopada 2012 roku [link]
- FCI, Illustrated presentation of the Border Collie, wzorzec nr 297 [link]
- FCI, Breed Specific Instructions [link]
- Caliani Carrera, Requena, Tubino, 2018, Osteocondrite dissecante na articulau00e7u00e3o do ombro em cu00e3o da rau00e7a Border Collie [link]
- Buu010dan J., Holeu010dkovu00e1 B., Galdu00edkovu00e1 M. i wsp., 2025, Analysis of Selected Eye Disorders in a Group of Predisposed Breeds of Dogs [link]
- Clark J.A., Anderson H., Donner J. i wsp., 2023, Global Frequency Analyses of Canine Progressive Rod-Cone Degeneration [link]
- Petitpre, Lamoureux, 2024, Trapped neutrophil syndrome in a young Border Collie dog [link]
- Hegler, Grooters, Dehghanpir i wsp., 2020, Trapped Neutrophil Syndrome in a Border Collie [link]
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem weterynarii.