Greyhound – najważniejsze fakty o rasie

Greyhound – najważniejsze fakty o rasie

Greyhound, nazywany też chartem angielskim, jest dużym chartem krótkowłosym stworzonym do szybkiego pościgu wzrokowego na otwartej przestrzeni. W domu zwykle zachowuje spokój, mocno przywiązuje się do opiekuna i potrzebuje bezpiecznie zorganizowanego ruchu, ponieważ widok uciekającego zwierzęcia może uruchomić silny popęd pogoni. Po odejściu od pierwotnego wykorzystania w polowaniach i po zakończeniu ewentualnej kariery torowej jest dziś przede wszystkim psem do towarzystwa.

Wzorzec FCI opisuje greyhounda jako psa mocnego, wysoko zbudowanego i proporcjonalnego, o wyraźnie sportowej sylwetce. Ma długą, muskularną szyję, głęboką klatkę piersiową, wyraźnie wąską talię i podkasany brzuch, silne kończyny oraz długi, lekko wygięty ogon. Uszy są małe, w formie płatka róży, a podczas zainteresowania mogą być częściowo lub całkowicie uniesione. Głowa jest długa, kufa mocna, zaś szczęki są silne, wyraźnie rzeźbione i powinny mieć pełne uzębienie nożycowe ^[1]. Polski tekst wzorca można przeczytać również na stronie Związku Kynologicznego w Polsce.

Osoba szukająca spokojnego dużego psa powinna pamiętać, że wielkość nie określa potrzeb ruchowych ani popędu łowieckiego. Warto porównać tę rasę z innymi opisanymi jako Duże psy – charakterystyka. Łagodne pupile domowe, zwracając uwagę na codzienny tryb życia, a nie wyłącznie na wygląd.

Greyhound – rasa psa o spornej etymologii i długiej historii

Historia greyhounda sięga dawnych psów myśliwskich wykorzystywanych do pogoni wzrokowej, choć dokładne pochodzenie współczesnej rasy pozostaje przedmiotem różnych hipotez. Pierwszych śladów psów w tym typie doszukuje się w starożytnym Egipcie, gdzie smukłe, długonogie psy miały od początku wyróżniać się wysokim statusem wśród innych psów. Część przekazów łączy odległych przodków greyhounda z chartami w typie saluki i sloughi znanymi z tego obszaru. Wizerunki psów przypominających greyhoundy pojawiały się konkretnie w egipskich hieroglifach i zdobiły egipskie grobowce. Psy tego typu mumifikowano oraz chowano z właścicielami, co podkreśla ich znaczenie w ówczesnej kulturze.

W kulturze antycznej szczególnie często przywołuje się Argosa z „Odysei”, psa, który rozpoznał Odyseusza po jego powrocie do Itaki po dziesięciu latach tułaczki. Nie jest to jednak dowód, że był greyhoundem w dzisiejszym rozumieniu wzorca rasy. To literacki przykład psa myśliwskiego o silnym znaczeniu symbolicznym.

Do Europy psy w typie chartów miały trafić za sprawą Rzymian, natomiast na Wyspy Brytyjskie mogły przybywać również szlakami fenickimi lub celtyckimi. W średniowiecznej Anglii greyhound był cenionym psem szlacheckim, używanym w polowaniach na zające, jelenie, sarny i lisy. Od XI do XIV wieku posiadanie greyhounda było przywilejem wyższych warstw społecznych, a przekazy przywoływane w historii rasy wskazują, że osobie z plebsu posiadającej takiego psa groziła nawet kara śmierci. Surowość tych zasad dobrze pokazuje wyjątkową rangę greyhounda w ówczesnej Anglii, będącą rozwinięciem wysokiego statusu, którym psy w tym typie cieszyły się już w dawnych cywilizacjach.

Stare walijskie powiedzenie głosiło, że dżentelmena poznaje się po koniu, sokole i greyhoundzie. Rasa trafiła do Polski jeszcze przed wojną, ale nie była wówczas zbyt popularna i pozostawała nieliczna. Także obecnie greyhoundy są w Polsce hodowane przez nieliczne grono prawdziwych miłośników i zapaleńców rasy. Dla porównania szeroką popularnością i odmiennym przeznaczeniem wyróżnia się Labrador – opis rasy, cena, charakterystyka.

Sama nazwa „greyhound” ma niejednoznaczną etymologię. Jedna teoria wywodzi ją od szarej maści, choć wzorzec dopuszcza wiele kolorów. XVI-wieczny uczony John Caius łączył nazwę z łacińskim „gradus”, rozumianym jako ranga. Inna hipoteza wskazuje na przekształcone „gazehound”, czyli psa polującego wzrokiem. Ostatnie wyjaśnienie dobrze opisuje użytkową funkcję charta, lecz nie rozstrzyga językowego pochodzenia słowa.

Jak wygląda greyhound i czym różni się od psa wyścigowego?

Dawniej greyhound wystawowy i wyścigowy początkowo nie różniły się wyraźnie budową. Z czasem selekcja poszła w dwóch kierunkach. Psy z dawnych linii wystawowych miały wysokie kłęby, smukłe łopatki i długie szyje, a w ich doborze nie liczyły się instynkt łowiecki ani pasja biegania, lecz przede wszystkim wygląd oraz elegancja sylwetki. Selekcja torowa skupiała się natomiast na osiągach, szybkości i predyspozycjach do biegu.

Współczesna hodowla najczęściej łączy oba kierunki, czego rezultatem są psy mniejsze, smuklejsze i inaczej umięśnione niż przedstawiciele dawnych, mocno rozdzielonych linii. Greyhound wystawowy i greyhound wyścigowy mogą więc różnić się detalami budowy oraz sposobem umięśnienia, lecz oba pozostają chartami o sylwetce nastawionej na galop.

W praktyce spotyka się dziś psy z różnych linii, dlatego nie warto zakładać, że każdy greyhound będzie kandydatem do sportu wyczynowego. Wzorzec FCI wymaga ogólnej harmonii, wydajności ruchu i mocnej konstrukcji, a nie rekordowego wyniku na torze ^[1]. Przy wyborze szczenięcia warto pytać hodowcę o temperament rodziców, codzienny sposób odchowu i przeznaczenie danej linii.

Jaki charakter ma greyhound i czy nadaje się do rodziny?

Greyhound może dobrze funkcjonować w rodzinie, jeśli domownicy rozumieją jego wrażliwość oraz zasady bezpiecznych spacerów. Zazwyczaj szybko akceptuje właściciela i jego bliskich jako członków własnego stada. Jest łagodny wobec swoich ludzi, nie powinien wykazywać agresji i często okazuje dużą cierpliwość w kontaktach z domownikami. Zwykle bardzo dobrze odnajduje się także w rodzinie z dziećmi, które uwielbia, pod warunkiem że dzieci nauczono spokojnego i szanującego psa kontaktu. Bywa zdystansowany wobec nieznajomych, lecz w domu zwykle jest spokojny i czuły.

Rasa dojrzewa długo, dlatego przez znaczną część młodego życia wymaga szczególnie delikatnego traktowania. Nie należy mylić jej wrażliwości z uporem. Na tle innych chartów greyhound uchodzi za psa dość łatwego w ułożeniu, o ile opiekun pracuje spokojnie, konsekwentnie i bez presji. Właściwie wychowany greyhound jest posłuszny, reaguje na głos opiekuna, a ewentualne nieposłuszeństwo może wynikać z nieodpowiedniej tresury lub zbyt twardych metod.

Perspektywa wzorca FCI jest jasna: greyhound powinien być łagodny, czuły, zrównoważony i inteligentny ^[1]. Perspektywa praktyczna bywa bardziej zróżnicowana, ponieważ opiekunowie psów po torach często podkreślają ich domową łagodność, ale jednocześnie pilnują ich na spacerach ze względu na skłonność do pogoni. Badanie kliniczne ^[4] dotyczyło parametrów laboratoryjnych emerytowanych greyhoundów wyścigowych, a nie agresji czy szkolenia, dlatego nie pozwala ocenić temperamentu całej populacji.

Rasa zwykle szybko uczy się codziennych zasad, jednak szkolenie wymaga spokojnej konsekwencji. Twarde metody mogą pogorszyć współpracę z psem wrażliwym na napięcie opiekuna. Bezpieczne przywołanie warto ćwiczyć od pierwszych miesięcy, lecz nawet dobrze wyszkolony chart może ruszyć za zającem, kotem lub ptakiem. Na otwartej przestrzeni przydaje się długa linka albo starannie ogrodzony wybieg.

Stwierdzenie, że greyhound „nie ma tendencji do ucieczek”, wymaga korekty. Po adopcji lub zakupie psa trzeba go dobrze pilnować, ponieważ może uciec, zwłaszcza gdy uruchomi się jego popęd łowiecki. Chart potrafi pobiec daleko w reakcji na szybko poruszający się bodziec, dlatego zabezpieczenie posesji, odpowiednio dobrana smycz i ostrożność na spacerze mają kluczowe znaczenie dla jego bezpieczeństwa.

Greyhound – duży, ale wrażliwy na chłód i warunki spaceru

Greyhound jest zdrowym i odpornym psem, ale jego krótka sierść, cienka skóra, niewielka ilość tkanki tłuszczowej i smukła budowa sprawiają, że źle radzi sobie z różnymi warunkami atmosferycznymi. Dotyczy to zimna, wilgoci, wiatru i długiego przebywania na niekorzystnej pogodzie. Około 16% tkanki tłuszczowej jest charakterystyczną, praktyczną cechą często podawaną dla greyhounda i pomaga wyjaśnić jego słabą izolację termiczną, choć rzeczywista wartość zależy od kondycji, wieku, aktywności i sposobu żywienia konkretnego psa.

Na jesień i zimę przydaje się dobrze dopasowane ubranie osłaniające grzbiet oraz klatkę piersiową. Smycz trzeba dobrać do nietypowej budowy greyhounda, jego długiej szyi i wąskiej głowy. Szelki lub obroża chartowa powinny być przeznaczone dla chartów, aby nie uciskały szyi i nie wysunęły się przy gwałtownym ruchu. Należy też chronić cienką skórę przed otarciami, szczególnie u psa aktywnego na nierównym terenie.

Prędkość i rekordy – ile naprawdę potrafi greyhound?

Greyhound może osiągać około 72 km/h, co stawia go wśród najszybszych psów na świecie. Taka prędkość dotyczy krótkiego, intensywnego biegu, a nie długiej aktywności w stałym tempie. Rasa jest sprinterem, nie długodystansowcem.

Na torze greyhound biegnie zwykle za sztucznym wabikiem na dystansie około 480 m, który może pokonać średnio w 27-28 sekund. W tej konkretnej konkurencji torowej startują greyhoundy. Coursing ma natomiast szerszą formułę: mogą w nim brać udział rodowodowe psy wszystkich ras chartów, a na trasie w naturalnym terenie rywalizuje para psów ścigających wabik. Ocenie podlegają między innymi szybkość oraz technika pogoni. Coursing nie jest prostym odpowiednikiem wyścigu torowego, ponieważ wymaga reagowania na zmiany kierunku i ukształtowanie terenu.

Budowa greyhounda sprzyja galopowi: lekki tułów, elastyczny kręgosłup, wydajne kończyny i głęboka klatka piersiowa pomagają rozwijać tempo. Istotną rolę odgrywa także duże serce, które spośród elementów budowy odpowiadających za osiągi ma wyjątkowo wysoką częstość skurczów na minutę. Dzięki temu układ krążenia sprawnie wspiera intensywny, krótki wysiłek typowy dla sprintera. Podczas pełnego galopu pies przechodzi przez fazę, w której wszystkie kończyny znajdują się nad podłożem. Pierwszą próbę wyścigów chartów na prostym torze podjęto w 1876 roku w Hendon w Anglii. W 1919 roku Owen Patrick Smith otworzył w Emeryville w Kalifornii profesjonalny tor z trybunami. W Anglii wyścigi greyhoundów cieszyły się największą frekwencją tuż po II wojnie światowej.

Psy startujące w wyścigach bywają identyfikowane tatuażami usznymi i przechodzą specjalistyczne przygotowanie. Kariera torowa często kończy się między 4. a 6. rokiem życia, gdy pies przestaje osiągać wyniki potrzebne do rywalizacji. Emerytowany zawodnik może być bardzo dobrym psem domowym, o ile opiekun stopniowo nauczy go życia poza środowiskiem torowym.

Jak zapewnić greyhoundowi ruch i bezpieczne żywienie?

Greyhound potrzebuje regularnych spacerów oraz okazji do kontrolowanego biegu, ale nie wymaga wielogodzinnego wysiłku każdego dnia. Przy zwykłym, domowym trybie życia często wystarczy jeden długi spacer dziennie, pod warunkiem że pozwala on psu bezpiecznie rozładować energię, oraz krótsze wyjścia higieniczne. Ruch można uzupełnić spokojnym węszeniem, treningiem i zabezpieczonym wybiegiem. Potrzebę szybkiego biegu można zaspokajać również klasycznymi wyścigami na owalnym torze albo coursingiem.

Pies sportowy potrzebuje właściwie zaplanowanych treningów i spacerów, które pomagają utrzymać kondycję bez przeciążania organizmu. Plan powinien uwzględniać wiek, stan zdrowia, doświadczenie psa, warunki podłoża oraz uprawianą dyscyplinę.

W przypadku intensywnego ruchu rozsądnie jest zachować przerwę przed karmieniem i po nim. W materiale o rasie wskazywano okres około 1-2 godzin. Jest to ważne ze względu na ryzyko wzdęć oraz rozszerzenia i skrętu żołądka, na które greyhoundy mogą być podatne. Indywidualne zalecenia powinien ustalić lekarz weterynarii, zwłaszcza u psa z problemami pokarmowymi.

Greyhound lubi jeść, ale jednocześnie potrafi być wybredny. Codzienne żywienie dużego, aktywnego psa może więc stanowić szczególne wyzwanie: dieta powinna dostarczać odpowiedniej ilości energii, a zarazem być dla psa akceptowalna i dobrze tolerowana.

Porcję karmy należy wyliczać według jej kaloryczności oraz kondycji psa. Punktem wyjścia jest RER: 70 razy masa ciała w kg do potęgi 0,75. Wynik mnoży się przez współczynnik aktywności: około 2-3 dla szczenięcia, około 1,6 dla aktywnego dorosłego psa i około 1,2-1,4 dla psa sterylizowanego. Realną porcję w gramach trzeba odczytać z tabeli producenta konkretnej karmy, ponieważ produkty mają różną wartość energetyczną. Każdą zmianę diety, szczególnie u psa trenującego, warto omówić z lekarzem weterynarii.

Jakie zdrowie ma greyhound?

Greyhound jest zasadniczo zdrowym i odpornym psem, a w części opracowań dotyczących zdrowia rasy jego długość życia określa się zwykle na 12-14 lat. Nie wyklucza to szerszego zakresu 10-14 lat podawanego w podstawowych informacjach, ponieważ długość życia konkretnego psa zależy między innymi od pochodzenia, opieki, profilaktyki, aktywności i przebytych chorób. Może mieć wyniki badań krwi odmienne od typowych zakresów stosowanych dla innych ras, dlatego wyniki powinien interpretować lekarz znający specyfikę chartów. U greyhoundów opisywano wyższą masę erytrocytów, stężenie kreatyniny i aktywność części enzymów wątrobowych, a także niższe liczby leukocytów, neutrofili oraz płytek krwi niż u wielu innych psów ^[4].

Badanie ^[4] wskazuje również na wyższy GFR i stężenie troponiny sercowej oraz niższe wartości haptoglobiny, globulin całkowitych i T4. Oznacza to, że automatyczne porównanie wyniku greyhounda z ogólnym zakresem laboratoryjnym może prowadzić do błędnych wniosków. Nie należy samodzielnie uznawać podwyższonej kreatyniny czy niższego T4 za rozpoznanie choroby.

W praktyce opieki nad rasą uwzględnia się monitorowanie nowotworów kości, łuszczki, czyli schorzenia oczu, rozszerzenia i skrętu żołądka, szmerów serca, niedoczynności tarczycy oraz wrażliwości na część leków anestetycznych, w tym barbiturany. U greyhoundów opisywano także podatność na wzdęcia i torsje. Greyhound należy do nielicznych ras, które zasadniczo nie cierpią na dysplazję biodrową, co nie zwalnia z obserwowania kondycji ruchowej i konsultowania każdego niepokojącego objawu ortopedycznego.

Greyhoundy bywają wykorzystywane jako dawcy krwi. Kwalifikacja dawcy zawsze wymaga badania weterynaryjnego, aktualnej oceny zdrowia i spełnienia zasad obowiązujących w danej placówce.

Informacje zdrowotne mają charakter edukacyjny i nie zastępują wizyty, badania ani zaleceń lekarza weterynarii.

Jak pielęgnować greyhounda?

Pielęgnacja greyhounda jest prosta, ponieważ pies ma krótką, przylegającą sierść. Wystarczy okresowo wyczesać ją miękką rękawicą lub gumową szczotką, aby usunąć martwy włos i sprawdzić stan skóry. Krótka szata nie oznacza pełnego braku linienia, ale zwykle ilość włosa w domu jest mniejsza niż u ras długowłosych.

Regularnie kontroluj i delikatnie przemywaj oczy oraz uszy odpowiednim preparatem zaleconym dla psów, zwłaszcza gdy pojawia się wydzielina, kurz albo zabrudzenie. Nie należy wkładać patyczków głęboko do kanału słuchowego. O łapy należy dbać szczególnie starannie, a pazury trzeba regularnie przycinać, aby nie utrudniały prawidłowego ruchu i nie zwiększały ryzyka urazów. Zęby warto czyścić pastą przeznaczoną dla psów, bez fluoru. Ze względu na wrażliwą skórę należy unikać sprayów, płynów i obroży owadobójczych. Przy wrażliwej skórze ostrożnie dobieraj preparaty przeciw pasożytom oraz kosmetyki. Jeśli po zastosowaniu produktu pojawi się świąd, rumień albo podrażnienie, skontaktuj się z lekarzem weterynarii.

Porównanie greyhounda i whippeta – który pies będzie lepszy?

Greyhound jest wyraźnie większy od whippeta, a whippet zwykle łatwiej odnajduje się w mniejszym mieszkaniu i podczas krótszych aktywności. Obie rasy są chartami, potrzebują łagodnego prowadzenia i potrafią gwałtownie reagować na poruszający się bodziec.

Wybór nie powinien opierać się wyłącznie na rozmiarze. Greyhound bywa spokojniejszy w mieszkaniu, ale jego masa i długość ciała wymagają więcej miejsca, solidniejszego wyposażenia oraz staranniejszego zabezpieczenia spacerów. Whippet także nie powinien być spuszczany luzem w miejscu, gdzie może rozpocząć pogoń.

Dla kogo greyhound jest odpowiedni?

Greyhound jest odpowiedni dla osoby spokojnej, konsekwentnej i gotowej zapewnić psu ruch w bezpiecznych warunkach. Dobrze odnajdzie się u rodziny, która szanuje jego potrzebę odpoczynku, nie stosuje presji w szkoleniu i potrafi zarządzać kontaktami z małymi zwierzętami. Właściciel powinien okazywać greyhoundowi dużo uczucia oraz szczególnie dbać o jego bezpieczeństwo podczas każdego spaceru.

Nie będzie dobrym wyborem dla osoby oczekującej psa gotowego do swobodnego biegania bez zabezpieczenia na każdym terenie. Przed zamieszkaniem z kotem, królikiem albo świnką morską trzeba ocenić konkretnego psa, jego doświadczenia oraz poziom popędu łowieckiego. U psów dorosłych, zwłaszcza po torze, wcześniejsza socjalizacja może mieć duże znaczenie.

Hodowla greyhoundów w Polsce – aktualne informacje

Hodowle greyhoundów w Polsce są nieliczne, dlatego dostępność miotów i lokalizacje zmieniają się w ciągu roku. Rzetelna lista nie powinna powstawać na podstawie starych ogłoszeń, ponieważ nazwy przydomków, aktywność hodowli i planowane mioty mogą się zmienić.

Najbezpieczniej szukać hodowli zarejestrowanej w Związku Kynologicznym w Polsce, działającym w strukturze FCI. Przed kontaktem z hodowcą warto sprawdzić hodowlę w rejestrach FCI lub ZKwP, a następnie skontaktować się bezpośrednio z właściwym oddziałem regionalnym. Przed wpłatą zaliczki poproś o rodowody rodziców, dokumentację badań wykonywanych w danej linii, warunki odchowu, umowę i możliwość poznania suki z miotem. Hodowca powinien także uczciwie wyjaśnić, czy szczenię pochodzi z linii wystawowej, wyścigowej czy łączącej oba kierunki.

Greyhound – cena w 2026 roku

Orientacyjna cena greyhounda z rodowodem wynosi 2000-3000 zł. Przed zakupem trzeba potwierdzić ją bezpośrednio u hodowcy. Na kwotę wpływają pochodzenie, rodowód, wiek psa, osiągnięcia rodziców, renoma hodowli i zakres opieki zapewnianej przed wydaniem szczenięcia.

Ogłoszenia dotyczące adopcji, psów dorosłych po zakończonej karierze sportowej albo psów w typie rasy mogą opiewać na znacznie niższe kwoty. Koszt zakupu nie obejmuje dalszych wydatków: odpowiednio dobranej karmy, profilaktyki weterynaryjnej, zabezpieczonego transportu, ubrania na chłodne miesiące, szelek lub obroży chartowej oraz szkolenia.

Misja Greyhound – gdzie obejrzeć film?

„Misja Greyhound” to polski tytuł filmu wojennego „Greyhound” z 2020 roku z Tomem Hanksem, a nie produkcja o rasie psów. Film opowiada o dowódcy amerykańskiego niszczyciela eskortującego konwój przez Atlantyk podczas II wojny światowej.

• Apple TV+ – dostęp w ramach oferty platformy, zależnie od aktualnego katalogu.
• Apple TV – możliwość sprawdzenia zakupu lub wypożyczenia cyfrowego, zależnie od kraju i bieżącej oferty.

Dostępność VOD zmienia się licencyjnie, dlatego przed seansem warto sprawdzić aktualny katalog w polskiej wersji danej usługi.

Greyhound – zdjęcia i codzienne życie z chartem

Zdjęcia greyhoundów dobrze pokazują kontrast między sportową sylwetką a domowym usposobieniem rasy. Pies może energicznie biec przez krótką chwilę, a później długo odpoczywać na miękkim posłaniu. Greyhound ma wyjątkowo dużą potrzebę odpoczynku i może spać nawet 18 godzin na dobę. Nie świadczy to o lenistwie ani nie eliminuje potrzeby spacerów, lecz jest typową cechą psa, który intensywny wysiłek wykonuje krótko, a potem skutecznie regeneruje siły.

W domu warto zapewnić mu ciepłe miejsce z dala od przeciągów, ponieważ cienka skóra i krótka sierść nie chronią go dobrze przed chłodem.

Najważniejsze w codziennym życiu z greyhoundem są przewidywalność, bezpieczny spacer i respektowanie jego potrzeby spokoju. Taki pies może być wiernym towarzyszem przez wiele lat, ale wymaga opiekuna, który rozumie zarówno jego łagodność, jak i odruch pogoni.

Najczęściej zadawane pytania

Czy greyhound może mieszkać w bloku?

Greyhound może mieszkać w bloku, jeśli ma wygodne miejsce do odpoczynku, regularne spacery i możliwość bezpiecznego ruchu. Metraż mieszkania ma mniejsze znaczenie niż organizacja dnia oraz zabezpieczenie psa przed pogonią za zwierzętami.

Czy greyhound jest agresywny?

Greyhound według wzorca FCI powinien być łagodny, czuły i zrównoważony ^[1]. Każdy pies wymaga jednak socjalizacji, spokojnego wychowania i oceny indywidualnego zachowania, szczególnie wobec małych zwierząt.

Ile śpi greyhound?

Greyhound może przesypiać nawet około 18 godzin na dobę, zwłaszcza jako dorosły pies żyjący w domu. Długi odpoczynek nie oznacza, że można rezygnować ze spacerów oraz aktywności dostosowanej do jego wieku.

Czy greyhound może biegać bez smyczy?

Greyhound może biegać bez smyczy wyłącznie na solidnie ogrodzonym terenie. Nawet pies reagujący na przywołanie może ruszyć w pogoń za szybko poruszającym się zwierzęciem.

Czy greyhound i whippet dobrze znoszą zimę?

Greyhound i whippet zwykle potrzebują ochrony przed chłodem ze względu na krótką sierść oraz szczupłą sylwetkę. Zakres ochrony zależy od temperatury, wiatru, wilgoci i indywidualnej tolerancji psa.

Aktualizacja: 2026-07-14

Recenzja merytoryczna: Norbert N. – lekarz weterynarii z uprawnieniami PWZ. Data przeglądu: 2026-07-14.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem weterynarii.