Mastif angielski to potomek jednej z najstarszych ras świata, w dodatku wywodzącej się z Azji, a nie z Europy, o czym świadczą liczne zabytki sztuki starożytnej. Wzmianki o niej znajdują się na tabliczkach sumeryjskich i w pismach Arystotelesa, wizerunki psów niezwykle podobnych do mastifów znajdowały się też na płaskorzeźbach pochodzących z antycznej Grecji i Persji. 

Do Anglii rasa ta przybyła ponad 2 tys. lat temu (być może przywieziona przez Fenicjan) – na pewno już w 55 roku p.n.e. Brytowie wykorzystywali je w czasie walk z wojskami rzymskimi. Wiemy o tym z dziennika kampanii spisanego przez samego Juliusza Cezara. W notatkach tych cesarz nie krył podziwu dla tych wyjątkowych psów. Ponoć jako zwierzęta bojowe mastify wykorzystywane były także przez Persów i Macedończyków. Rzymianie sprowadzili mastify do ojczyzny, gdzie błyskawicznie zyskały popularność jako psy bojowe oraz atrakcja igrzysk – na arenach walczyły z dziki zwierzętami, m.in. z lwami i niedźwiedziami. 

W średniowiecznej Anglii mastify wykorzystywano w trojaki sposób: były stróżami, uczestniczyły w polowaniach na duże zwierzęta, towarzyszyły rycerzom w kampaniach wojennych – potwierdzono m.in. ich udział w bitwie pod Azincourt z 1415 roku, w której wojska angielskiego króla Henryka V starły się z oddziałami francuskimi. Do koronowanych miłośników tych psów należeli m.in. Ryszard Lwie Serce, Henryk VIII oraz Elżbieta I. Nic więc dziwnego, że pierwsza hodowla mastifów powstała już w połowie XV wieku – założył ją sir Peers Legh. Arystokrata ten został poważnie ranny w bitwie pod Azincourt, a należący do niego mastif przez wiele godzin chronił go na polu bitwy. Po szczęśliwym powrocie obojga do ojczyzny pies ten stał się podstawą hodowli Lyme Hall Mastiffs. 

Zobacz też:
Szpic fiński – myśliwski pies północy o pięknym wyglądzie

Mimo ogromnego przywiązania Anglików do mastifów niewiele brakowało, by psy te zniknęły z Wysp Brytyjskich – przetrwaniu rasy zagroził m.in. zakaz ich wykorzystywania na polu bitwy, wprowadzony w życie w 1835 roku. Największym ciosem dla przyszłości mastifów okazały się jednak realia II wojny światowej, gdy hodowla tych zwierząt została wstrzymana na skutek racjonowania mięsa. W efekcie pod koniec wojny w Anglii pozostała tylko jedna suka, Nydia of Frithend. Anglicy podjęli jednak trud odtworzenia populacji, a z pomocą przyszli… Amerykanie. W okresie międzywojennym wiele mastifów wywieziono do USA – po czym czternaście z nich ponownie wysłano do Anglii w celu rekonstrukcji rasy w jej macierzystym kraju. 

Mastif angielski zajął wyjątkowe miejsce w kulturze, i to nie tylko brytyjskiej – to przedstawiciel tej rasy jest tytułowym bohaterem słynnej powieści „Pies Baskervillów” pióra Arthura Conana Doyle’a. W powieści „W pustyni i w puszczy” rasę tę uwiecznił natomiast Henryk Sienkiewicz – mastifem angielskim jest Saba, pies, którego Nel otrzymała w prezencie bożonarodzeniowym. 

Olbrzym z wysp – opis rasy mastif angielski 

Zaliczany do grupy molosów mastif angielski to jeden z największych psów świata – samce mogą osiągnąć nawet 90 cm wzrostu (w kłębie) i 104 kg wagi. Samice są nieco mniejsze, a ich waga zazwyczaj nie przekracza 77 kg. Od tej reguły są jednak wyjątki – należał do nich największy pies świata, czyli ważący 155 kg Aicama Zorba of La Susa z Londynu

Mastify angielskie to psy o potężnej i masywnej, ale harmonijnej sylwetce, z wyraźnie zaznaczonymi mięśniami. Mimo wielkości i masy odznaczają się jednak pełnym dostojeństwa wdziękiem. Ich sierść jest dość krótka i przylegająca, występująca w kilku możliwych umaszczeniach: brzoskwiniowym, srebrzystym, płowym i ciemnym pręgowanym, zawsze z czarnymi uszami i czarną maską sięgającą oczodołów i obejmującą oczy. 

Zobacz też:
Mops – piesek niepowtarzalnej urody. Dowiedz się wszystkiego o tej rasie!

Szczeniaki tej rasy nie należą do drogich – cena mastifa angielskiego z rodowodem to wydatek rzędu 2–3 tys. PLN. 

Flegmatyk, którego polubią sąsiedzi – charakter mastifa angielskiego

Mimo azjatyckich korzeni mastify angielskie odznaczają się iście brytyjskim charakterem: są spokojne, zrównoważone i nieco flegmatyczne. Nawet angielski dżentelmen może jednak stracić panowanie nad sobą – zaatakowany mastif ujawnia geny swych bojowych przodków i broni się zajadle. Równie energicznie pies staje w obronie swego opiekuna. W stosunku do obcych jest nieufny, „swoich” ludzi kocha jednak całym sercem – pod powierzchownością olbrzyma kryje się pies czuły, wrażliwy i mocno przywiązujący się do opiekunów. To łagodny gigant, który uwielbia przytulanie i pieszczoty. 

Mastif angielski jest też doskonałym kandydatem na pupila dla całej rodziny, bardzo lubi bowiem dzieci i ma wobec nich spore pokłady cierpliwości. Wcześnie socjalizowany, będzie też dobrze dogadywał się z innymi zwierzętami w domu – nie ma instynktu łowieckiego, bezpiecznie mogą się więc przy nim czuć nawet koty, króliki i chomiki. 

Mastif angielski ma silnie rozwinięty instynkt stróżujący, czuje też potrzebę opiekowania się swoją ludzką rodziną. To pies, którego docenią sąsiedzi, nie należy bowiem do głośnych zwierząt – szczeka niezbyt często, ale też nie musi – sam jego imponujący wygląd wystarczy za ostrzeżenie dla intruza. Mastif nie należy do tytanów intelektu, jest jednak dość pojętny i nie sprawia problemów podczas treningów. Szkolenie należy jednak prowadzić spokojnie, stosując wyłącznie pozytywne wzmacnianie motywacji – krzykiem i agresją fizyczną możemy tylko zniechęcić psa do siebie. 

Wbrew pozorom te gigantyczne psy nie mają ducha sportowców i nie potrzebują wyjątkowo dużej dawki ruchu. Lubią codzienne spacery i zabawy na świeżym powietrzu, ale nie nazbyt intensywne – mastify szybko się męczą, a gdy wykończone położą się na ziemi, trudno zaciągnąć je do domu. Ze względu na gabaryty mogą nie być szczęśliwe w mieszkaniu, zwłaszcza małym – znacznie lepiej czują się w domu z ogrodem. Mastif angielski nie ma skłonności do ucieczek ani niszczenia, o ile nie jest na długo pozostawiany sam sobie. Pies tej rasy potrzebuje bliskości opiekuna i bardzo źle znosi jego przedłużającą się nieobecność. 

Zobacz też:
Pudel toy – najmniejszy ze wszystkich pudli, który nie ustępuje charakterem swoim większym kuzynom

Mastif angielski – żywienie

Żywienie mastifa angielskiego nie nastręcza problemów finansowych – mimo dużych gabarytów psy te nie należą do obżartuchów. Nieco gorzej przedstawia się jednak kwestia logistyki, zwłaszcza w przypadku szczeniąt. Mastify rosną przez 24 miesiące, przez kolejny rok nabierają natomiast masy, wymagają więc odpowiedniego żywienia i suplementacji preparatami z wapniem i witaminą D3, które zapobiegają problemom ze stawami. Eksperci zalecają karmienie szczeniąt karmą z zawartością białka nie wyższą niż 26 proc. i stosunkiem wapnia do fosforu wynoszącym około 1,2:1. Aby uniknąć nadmiernego przyrostu masy ciała, zaleca się regularne karmienie zamiast zapewniania psom swobodnego dostępu do pokarmu. 

Gdy zwierzę osiągnie dorosłość, karmienie staje się łatwiejsze – psu można podawać zarówno karmę gotową, jak i przygotowaną w domu (samodzielnie, ale po konsultacji z lekarzem weterynarii). Dzienną porcję należy podzielić na minimum dwa posiłki, po jedzeniu trzeba natomiast zapewnić zwierzęciu co najmniej godzinę odpoczynku – działania te mają na celu uniknięcie skrętu żołądka, na które mastify są bardzo podatne. Z tego samego powodu miski z jedzeniem powinno się stawiać na podwyższeniu. 

Znacznie mniej problemów stwarza pielęgnacja mastifów – ich krótka sierść wymaga czesania najwyżej raz na kilka dni. Tylko w okresie linienia warto czesać psa codziennie, by pozbyć się martwych włosów. Opiekun powinien też regularnie sprawdzać stan uszu pupila, kontrolować i czyścić zmarszczki wokół głowy, oczu i pyska oraz przycinać pazury.

Mastif angielski – choroby

Mastif angielski nie należy do psów będących stałymi gośćmi gabinetów weterynaryjnych. To relatywnie zdrowe zwierzęta, których problemy medyczne wynikają przede wszystkim z dużego wzrostu. Na liście chorób, do których są predestynowane, znajdują się m.in. 

  • dysplazja stawów biodrowych – choroba polegająca na niedopasowaniu głowy kości udowej i panewki miednicy. Nieleczona może prowadzić do deformacji i zmian zwyrodnieniowych stawu, 
  • dysplazja stawu łokciowego – grupa chorób stawu łokciowego spowodowanych zaburzeniami w rozwoju stawu i prowadzących do jego zwyrodnienia,
  • rozszerzenie i skręt żołądka – do schorzenia tego dochodzi na skutek nagromadzenia w żołądku gazów (w tym powietrza) oraz płynu. W efekcie organ ten rozszerza się i ulega rotacji, co może prowadzić do śmierci zwierzęcia,
  • dysplazja siatkówki oka – częściowe lub całkowite rozwarstwienie siatkówki oka. Nieleczone prowadzi do utraty wzroku,
  • postępujący zanik siatkówki – degeneracja fotoreceptorów siatkówki. Pierwszym objawem jest ślepota nocna, w przypadku braku leczenia może dojść do całkowitej utraty wzroku,
  • ektropium oraz entropium powiek – pierwsza z tych przypadłości polega na zawinięciu dolnej powieki na zewnątrz od oka, druga natomiast na zawinięciu brzegu powieki (najczęściej dolnej) do wewnątrz,
  • choroby dermatologiczne m.in. alergiczne zapalenie skóry,
  • niedoczynność tarczycy – brak leczenia może prowadzić do wystąpienia problemów ze strony układu nerwowego, krążenia i moczowo-płciowego oraz narządu wzroku,
  • modzele w okolicach łokci i nadgarstków – nieleczone mogą powodować ból i stany zapalne. Ich powstawaniu można łatwo zapobiegać, zapewniając psu miękkie posłanie do spania. 
Zobacz też:
Harrier – pies, który uwielbia pracę. Poznaj charakter harriera i jego potrzeby

Ogromne gabaryty nie tylko powodują problemy ortopedyczne, ale też istotnie skracają życie mastifów angielskich – psy te dożywają 6–10 lat

Staś i Nel niejednokrotnie przekonywali się, jak czułym, opiekuńczym i lojalnym psem jest mastif angielski. Warto, by przekonali się o tym także czytelnicy powieści Henryka Sienkiewicza, a mastify zyskały w Polsce taką popularność, jaką cieszą się w swojej ojczyźnie.