Na gruczoły okołoodbytowe psa większość opiekunów nie zwraca uwagi. Część nawet nie wie o ich istnieniu… Niestety potrafią one sporo namieszać ze zdrowiem psa, jeśli nie są regularnie opróżniane. Ropnie czy przetoka odbytu u psa to efekty ich zaniedbania!

Gruczoły okołoodbytowe – gdzie się znajdują i do czego służą?

Cóż, jak sama nazwa wskazuje, gruczoły okołoodbytowe u psa znajdują się w… okolicy odbytu. Umieszczone są po obu jego stronach. Występują one u niektórych ssaków, m.in. u drapieżników – w tym oczywiście u psowatych. Produkują one wydzielinę o specyficznym zapachu. Zapach jest nieco inny u każdego psa – dzięki temu wydzielina służy m.in. do zaznaczania terenu (zwane są także gruczołami zapachowymi). Wydzielina ta ma brązowy kolor i jest tłustawa. Pies usuwa ją z gruczołów podczas wypróżniania. Gdy tak się nie dzieje, pojawić się może tzw. saneczkowanie u psa.

Zapalenie gruczołów okołoodbytowych

zapalenie gruczołów okołoodbytowych
przetoka odbytu u psa, czyli zapalenie gruczołów odbytowych 5

Saneczkowanie to widoczny znak, że coś dzieje się z gruczołami okołoodbytowymi. Najprawdopodobniej pies z jakiegoś powodu ich nie opróżnia i to jest przyczyna. Często kłopot z usuwaniem wydzieliny jest podczas biegunki – zbyt miękki stolec nie uciska gruczołów. Nieopróżniane gruczoły okołoodbytowe mogą się zapychać. Wówczas należy opróżnić je ręcznie. Jeśli nie umiesz zrobić tego sam, idź z psem do weterynarza. Zaniedbując to, przyczynisz się do rozwoju stanu zapalnego! Skutkiem zapalenia gruczołów okołoodbytowych może być przetoka odbytu u psa. Konsekwencją przetoki z kolei może być nawet rak odbytu u psa!

Objawy zapalenia gruczołów okołoodbytowych

Twój pies może mieć problem z opróżnianiem gruczołów okołoodbytowych, jeżeli obserwujesz:

  • saneczkowanie, czyli jeżdżenie pupą po podłodze;
  • uporczywe wylizywanie lub wygryzanie okolicy odbytu;
  • ciemniejszy kolor, zaczerwienienie lub obrzęk okolicy odbytu.

Niektórzy opiekunowie sądzą, że są to objawy pasożytów wewnętrznych. Zaczynają więc podawanie środków odrobaczających. Problem jednak nie zniknie! Jeśli nie masz pewności, co jest twojemu psu, zawsze skonsultuj się z weterynarzem. To pozwoli uniknąć nieprzyjemnych niespodzianek ze strony zapchanych gruczołów, jak ropnie czy przetoka u psa.

Od zapalenia gruczołów do przetoki odbytu

Jak „niewinne” zaniedbanie higieny gruczołów prowadzi do poważnych konsekwencji? Jeśli pies ma kłopot z opróżnianiem gruczołów, powinno się robić to ręcznie (samemu lub w lecznicy) choć raz na miesiąc. W przeciwnym razie wydzielina wciąż zbiera się w gruczołach okołoodbytowych, a wokół rozprzestrzenia się stan zapalny. Już to jest nieprzyjemne dla zwierzaka, a kolejne skutki to prawdziwe tortury. Przez brak ujścia i wycieku wydzieliny, gruczoły są coraz twardsze i bolą. Bardzo często rozwija się tu ropień. To niezwykle bolesna przypadłość! Nieleczony ropień prowadzi do powstania przetoki odbytu u psa.

Przetoka odbytu u psa – objawy i leczenie

przetoka odbytu u psa – objawy i leczenie
przetoka odbytu u psa, czyli zapalenie gruczołów odbytowych 6

Najprościej, przetoka to kanał łączący skórę z odbytnicą lub kanałem odbytu. Zdecydowanie nigdy nie powinna się pojawić! Może powstać wskutek nieleczonego ropnia tych okolic. Wypływający z niej wysięk i ropa pełne są różnego rodzaju bakterii. Pies, zlizując je, może je rozprowadzić po całym ciele i doprowadzić do stanów zapalnych również innych miejsc na ciele. Ma postać rany w okolicy odbytu. Często pies próbuje przysiadać i ją wylizywać. Istnieją dwie drogi leczenia przetoki odbytu u psa: farmakologiczna oraz chirurgiczna. Operacja jest konieczna, jeśli choroba u psiaka ma już ciężką postać i leki przeciwzapalne nie pomogą.

Czyraczyca – co to takiego?

Czyraczyca to choroba okolic odbytu. Często zapadają na nią owczarki niemieckie i ich mieszańce. Początkowe objawy przypominają problemy z zapchanymi gruczołami zapachowymi. Psiak saneczkuje, przysiada i wylizuje okolice odbytu. Z czasem pojawia stan zapalny, nadżerki i owrzodzenia. Pupil zaczyna mieć kłopoty z bolesnym wypróżnianiem. Zaczyna robić kupę częściej, w mniejszych ilościach, co może przypominać zaparcia. W dalszych stadiach mogą rozwinąć się przetoki u psa. Czyraczyca w niektórych przypadkach może zostać pomylona z zapaleniem gruczołów okołoodbytowych, dlatego ważna jest dobra diagnoza.

Czyraczyca i przetoki odbytu u psa – leczenie

czyraczyca i przetoki odbytu u psa – leczenie
przetoka odbytu u psa, czyli zapalenie gruczołów odbytowych 7

Dawniej czyraczycę często leczono chirurgicznie. Rany trudno się goiły i dochodziło do powikłań. Obecnie podejście w weterynarii się zmieniło – raczej stawia się na odpowiednio dobrane leczenie farmakologiczne. Stosuje się leki o działaniu ogólnym i miejscowym, w tym leki przeciwzapalne, nierzadko antybiotyki. Duże znaczenie ma higiena okolic odbytu – należy ją czyścić i przemywać zaleconymi preparatami weterynaryjnymi. Właściciel każdego dnia musi o to dbać i podać psu lekarstwa. Czyraczyca nawraca – pojawiają się nowe stany zapalne i przetoki odbytu u psa. Leczenie jest długotrwałe, nierzadko dożywotnie.

Jak uniknąć przetoki odbytu u psa?

Przede wszystkim nie możesz zapominać o higienie gruczołów okołoodbytowych. Tylko dzięki regularnej higienie ryzyko przetoki u psa będzie zminimalizowane. Obserwuj także swojego pupila. Czy nic w jego zachowaniu cię nie niepokoi? Czy pies nie zaczyna zbyt mocno interesować się okolicą odbytu? Możesz poprosić lekarza weterynarii lub dobrego groomera, by pokazał ci, jak należy wyciskać gruczoły samodzielnie, jeśli twój psiak ma z tym często problem.

Wielu opiekunów nie zwraca uwagi na higienę gruczołów okołoodbytowych. Skutki niestety mogą być opłakane, gdy za późno zauważysz, że z psem dzieje się coś niedobrego. Nigdy nie masz pewności, czy u twojego zwierzaka nie rozwija się uciążliwa czyrarczyca. Również niezaleczone czy wręcz nieleczone stany zapalne, ropnie i przetoki odbytu u psa mogą poskutkować nawet nowotworami. Lepiej chyba będzie jednak schylić się i czasem zajrzeć psu pod ogon?