Kot egzotyczny krótkowłosy to przeurocza wersja dostojnego, przyjaznego i spokojnego persa, lecz ze znacznie krótszą sierścią. Nazywane „kocimi pluszowymi misiami”, koty egzotyczne podbiły serca wielu miłośników kotów na całym świecie – również w Polsce. Można to stwierdzić po liczbie kotów tej rasy regularnie uczestniczących w wystawach kotów, a także mnogości hodowli, które oferują kocięta rozmaitych odmian barwnych.

Skąd się wzięły krótkowłose persy?

Historia kotów egzotycznych sięga lat 50. XX wieku, kiedy to kilku amerykańskich hodowców skrzyżowało koty perskie z kotami krótkowłosymi. Był to raczej eksperyment hodowlany – hodowcy ci nie zamierzali tworzyć nowej rasy i początkowo nie mieli zamiaru zgłaszać kociąt do żadnej organizacji. 

Narodzone w wyniku tych krzyżówek kociaki okazały się jednak nadzwyczaj urocze – tak urocze, że trudno było oprzeć się pokazaniu ich szerszemu gronu. Kocięta miały gęste, ale krótkie futerko, a także zachowały pewne cechy kotów perskich, w tym ich idealnie okrągłą głowę oraz małe uszy. 

Był to jednocześnie okres, gdy trwała rejestracja kota amerykańskiego krótkowłosego – najstarszej amerykańskiej rasy, która jednak długo nie doczekała się oficjalnego uznania, gdyż była uważana za „amerykańskiego dachowca”. Lata 50. to czas, kiedy dostrzeżono wyjątkowość tych popularnych, krótkowłosych kotów i starano się sporządzić księgi hodowlane tych zwierząt, których pochodzenie dało się udokumentować. 

Kot amerykański krótkowłosy to kot o krępej budowie ciała, okrągłej głowie i dość krótkim nosie. Potomstwo kotów krótkowłosych i perskich było myląco podobne do kotów amerykańskich… i jako koty amerykańskie zostało zarejestrowane.

Początkowo koty egzotyczne, wówczas nieposiadające jeszcze żadnej odrębnej nazwy, wystawiane były jako amerykańskie krótkowłose, mimo że wiele spośród ich cech odbiegało od ustalonego standardu tej rasy. Część sędziów przymykała na to oko i koty te uczestniczyły w zmaganiach o tytuł najpiękniejszych.

Zobacz też:
Kot rosyjski niebieski – zielonooki arystokrata

Nie trwało to jednak długo. Już w latach 60. narosły kontrowersje wokół tych „dziwnych kotów amerykańskich”. W 1966 r. amerykańskie stowarzyszenie miłośników kotów CFA postanowiło dać nowej rasie osobne miejsce w klasyfikacji. I tak na wystawy wkroczyły już jako pełnoprawna rasa koty egzotyczne krótkowłose. Standard rasy został stworzony w oparciu o wzorzec kota perskiego, z wyjątkiem oczywiście długości sierści, a początkowo także kwestii stopu – przełomu między czołem a nosem, który jest typowy dla persów, a którego nie wymagano wtedy od kotów egzotycznych.

Kot egzotyczny w krótkim czasie zdobył w Stanach ogromną popularność. Prace nad udoskonalaniem rasy trwały. W programie hodowlanym brały udział m.in. koty burmskie i rosyjskie niebieskie. Dominowała jednak „perska krew”, aby nowa rasa nie odbiegała wyglądem od swej długowłosej wersji. Z czasem utrwalono cechy typowe dla persów.

Krzyżowanie międzyrasowe dozwolone było do 1987 r. Obecnie jedyną możliwą krzyżówką jest krzyżówka z kotem perskim. Stąd też nie należy się dziwić, jeśli w miocie kota egzotycznego pojawi się długowłosa „niespodzianka”. Perskie kocięta egzotycznych rodziców rodzą się często (średnio ¼ jest długowłosa), koty te nie są wykluczane z hodowli. Z tego też powodu organizacja TICA – inaczej niż np. CFA czy FIFe (uznała ona kota egzotycznego w 1986 r.) – uznaje koty egzotyczne za odmianę kotów perskich, a nie osobną rasę.

Kot egzotyczny – opis rasy

Jest to kot średni do dużego – waga kota egzotycznego wynosić może od 3,5 do 7 kg. To kot dobrze umięśniony, o mocnej budowie ciała, dość przysadzisty, „misiowaty”. Klatka piersiowa szeroka, ramiona i kark mocne. Nogi tego kota są dosyć krótkie, za to grube i mocne. Ogon jest stosunkowo krótki i dobrze owłosiony.

Głowa kota egzotycznego jest bardzo charakterystyczna dla rasy – duża, okrągła, o wypukłym czole, silnym podbródku, mocnych szczękach i pełnych policzkach. Czaszka jest bardzo szeroka, ale nie jest nieproporcjonalna względem całego ciała.

Zobacz też:
Kot nie chce jeść – jaka może być tego przyczyna?

Nos jest krótki i szeroki, z wyraźnie zaznaczonym stopem (przełomem między czołem a nosem). Nozdrza muszą być szerokie – zwłaszcza przy tak krótkim nosie zapewniają one odpowiedni oddech. Uszy są małe, zaokrąglone, dobrze owłosione wewnątrz małżowiny. Oczy duże, szeroko rozstawione, błyszczące, o żywym kolorze odpowiadającym danej odmianie barwnej.

Sierść kota egzotycznego jest krótka, ale gruba i gęsta, w dotyku pluszowa i miękka. Powinna odstawać od skóry za sprawą gęstego podszerstka.

Kot egzotyczny występuje w licznych odmianach barwnych – dopuszczalne są wszystkie opcje kolorystyczne występujące u kotów perskich. Kot egzotyczny niebieski przypomina nieco kota brytyjskiego krótkowłosego, ale różni się od niego przede wszystkim wyrazem pyszczka. Kot egzotyczny czarny prezentuje się wyjątkowo efektownie, zwłaszcza gdy spojrzymy na kontrast między czernią futerka a głęboko miedzianym kolorem jego dużych oczu.

Oprócz tych i pozostałych odmian jednobarwnych wyróżniamy koty bicolor (łaciate) o różnych proporcjach między bielą a kolorem, koty colorpoint, koty dymne, srebrzyste, złociste, kameo, szynszylowe, pręgowane.

Kot egzotyczny – charakter

Charakter kota egzotycznego krótkowłosego nie odbiega znacząco od charakteru kotów perskich. To koty spokojne, łagodne, przyjazne, wesołe i kontaktowe. To domatorzy, którzy nie poradziliby sobie na wolności. Potrzebują opieki i czułości człowieka. Bardzo przywiązują się do domowników.

Koty egzotyczne charakteryzują się dużymi pokładami cierpliwości, której jednak nie należy nadużywać, aby nie zniechęcić kota. Kot egzotyczny to wierny przyjaciel zarówno osób samotnych, w tym seniorów potrzebujących ciepłego i spokojnego przyjaciela na kolana, jak i rodzin z dziećmi. Koty te chętnie bawią się i spędzają czas z dziećmi, ale pamiętaj, aby dziecko zostało nauczone delikatnego obchodzenia się ze zwierzęciem. Kot ten nie zadrapie ani nie ugryzie, chyba że doprowadzony do ostateczności, ale traktowany niewłaściwie, może stać się wycofany i strachliwy.

Zobacz też:
Imiona dla kota – jak wybrać i jak sprawić, żeby zwierzak na nie reagował?

Nie oczekuj jednak od tego kota całkowitego flegmatyzmu czy lenistwa! Kot egzotyczny potrafi pokazać swój temperament, zwłaszcza gdy ma ochotę na zabawę. Pamiętaj, że w każdym kocie, nawet w rasie tak idealnie dostosowanej do mieszkania w domu, tkwi dusza dzikiego zwierzęcia z niezmiennymi potrzebami dotyczącymi zabawy w polowanie oraz wyzwań, które zapewnią mu dużo rozmaitych bodźców. 

Koty egzotyczne chętnie bawią się wędkami, myszami czy piłeczkami. Zwykle są to zwierzaki „parterowe”, czyli raczej polujące na podłodze niż na poziomie najwyższej półki regału (zdarzają się oczywiście wyjątki!). Odpowiednie dla nich będą również zabawki na inteligencję czy pobudzające inne poza wzrokiem i słuchem zmysły – na przykład mata węchowa ze schowanymi w środku smakołykami.

Koty egzotyczne są bardzo inteligentne i ciekawskie. Uczestniczą w życiu domowników i we wszelkich domowych zajęciach. Potrafią chodzić za człowiekiem od pokoju do pokoju, towarzysząc mu podczas pracy, odpoczynku na kanapie, w łazience, a wreszcie w łóżku. To koty zgodne, które ułożą sobie dobre relacje z innymi kotami oraz z psami.

Kot egzotyczny – opieka

Popularne określenie kota egzotycznego to „pers dla leniwych”. Jest w tym ziarno prawdy, bowiem kot perski nie wymaga codziennego dokładnego szczotkowania. Nie oznacza to oczywiście, że pielęgnację kota egzotycznego należy zaniedbać. Jego futerko warto czesać szczotką pudlówką i grzebieniem raz w tygodniu, aby usunąć martwe włosy – zwłaszcza z grubego podszerstka. W okresie linienia pomyśl o szczotkowaniu kota nawet kilka razy w tygodniu. Nie powinno to być problemem – koty egzotyczne cierpliwie znoszą te zabiegi, a wiele z nich traktuje je jako rodzaj pieszczoty, zwłaszcza jeśli były przyzwyczajane do szczotki od małego.

Pamiętaj także o regularnym przemywaniu oczu wacikiem nasączonym ciepłą wodą lub specjalnym płynem do przemywania oczu dla zwierząt. Koty te mają krótkie kanaliki łzowe i ich oczy często łzawią. Nagromadzona wydzielina wraz z brudem łatwo mogą doprowadzić do stanu zapalnego spojówek, jeśli zaniedbasz przemywanie okolic oczu.

Zobacz też:
Kot maine coon – łagodny olbrzym o duszy kociaka

Kot egzotyczny powinien otrzymywać zbilansowaną karmę, zaspokajającą jego zapotrzebowanie na składniki odżywcze. Idealna będzie wysokomięsna karma mokra lub dieta BARF. Karmienie nie odbiega od diet innych kotów, natomiast zwróć uwagę na miskę swojego pupila. Koty egzotyczne należą do ras brachycefalicznych, czyli posiadających krótką kufę i płaski pyszczek. Oznacza to, że mają krótki, niemal płaski nos i krótkie szczęki. Dlatego kot ten musi mieć szeroką i płytką miskę, z której łatwo będzie pobierał pokarm.

Tak jak inne rasy brachycefaliczne, kot egzotyczny może mieć skłonności do nadmiernego łzawienia i zatykania się kanalików łzowych, a także do wad zgryzu. W przypadku kotek ciężarnych należy pamiętać, aby czuwać przy porodzie. Zdarza się, że kotka może mieć problem z przegryzieniem pępowiny, niekiedy pojawiają się także inne komplikacje, głównie ze względu na duże rozmiary czaszki kociąt – lekarz weterynarii powinien być pod telefonem.

Koty egzotyczne mogą mieć wrodzoną predyspozycję do takich schorzeń dziedzicznych, jak niedobór kinazy pirogronianowej (PK), postępujący zanik siatkówki PRA (Progressive Retinal Atrophy) czy wrodzona wielotorbielowatość nerek (PKD). W przypadku niektórych schorzeń (np. PKD) badania genetyczne pozwalają na rozpoznanie choroby jeszcze przed wystąpieniem objawów (zwykle ok. 7. roku życia). To bardzo istotna metoda ograniczania chorób genetycznych wśród kotów.

Kot egzotyczny – cena kociaka

Średnia cena kociaka egzotycznego wynosi od 1500 do 4000 zł, choć niektóre rzadkie odmiany barwne mogą być o wiele droższe. Oprócz konkretnej odmiany na cenę mają wpływ renoma hodowli czy tytuły zdobyte przez rodziców.

Uroczy wygląd misia, lojalność, towarzyskość, chęć do zabawy, inteligencja, spokój – to cechy, za które kochamy koty egzotyczne. Pamiętaj, aby wybierać zdrowe kociaki – nie z ekstremalnie płaskim pyszczkiem, który może utrudniać kotu oddychanie w przyszłości.

Zobacz też:
Psy i koty – czy mogą żyć razem? Jak prawidłowo je połączyć?